Dads-with-children

Am Fabwysiadu

Mae mabwysiadu’n ffordd o roi teulu newydd i blentyn pan nad yw’n bosib iddo fyw gyda'i deulu ei hun mwyach.

Mae mabwysiadu hefyd yn broses gyfreithiol. Bydd llys yn rhoi terfyn ar berthynas gyfreithiol y plentyn â’i rieni biolegol drwy gymeradwyo Gorchymyn Mabwysiadu a throsglwyddo’r cyfrifoldeb rhiant i’r rhieni mabwysiadol. Bydd y plentyn yn dod yn aelod llawn o’i deulu mabwysiadol, fel petai wedi’i eni i’r teulu hwnnw. Ni all Gorchymyn Mabwysiadu gael ei wrthdroi.

Ein plant

Mae angen mabwysiadu plant o oedrannau gwahanol ag anghenion gwahanol, nad ydynt yn gallu byw gyda’u teuluoedd biolegol mwyach, ac mae profiad cynnar y plant hyn yn cael ei ystyried yn ein Nosweithiau Gwybodaeth rheolaidd ar gyfer pobl sydd â diddordeb mewn mabwysiadu. Byddai gennym ddiddordeb mawr mewn clywed gennych os byddech yn ystyried mabwysiadu’r plentyn/plant hynny sydd fel arfer yn aros hiraf – y rheiny â phroblemau meddygol a datblygiadol neu anawsterau dysgu; grwpiau o ddau neu dri brawd a chwaer a phlant dros bedair oed.

Yn 2015/16, cafodd 82 o blant eu mabwysiadu drwy wasanaeth Mabwysiadu'r Fro, y Cymoedd a Chaerdydd.

Ein mabwysiadwyr

Mae pobl yn dewis mabwysiadu am lawer o resymau gwahanol. Mae rhai'n mabwysiadu oherwydd anffrwythlondeb ac, i rai, mabwysiadu yw’r dewis cyntaf ar gyfer dechrau neu dyfu eu teulu.

Mae pobl sy’n mabwysiadu plentyn yn:

  • Sengl, priod neu mewn perthynas. Does ots am eich rhywioldeb. Y peth pwysig yw bod eich bywyd cartref yn sefydlog.
  • 21 oed neu'n hŷn. Mae pob cais yn cael ei ystyried yn ôl ei rinwedd ei hun, a chroesawir ceisiadau gan bobl o bob oedran, ar yr amod eu bod yn 21 oed neu’n hŷn.
  • Perchentywyr neu’n bobl sy’n rhentu. Y cyfan sydd angen i chi ei brofi yw bod gennych y lle a’r diogelwch i ofalu am blant wrth iddynt dyfu.
  • Gwneud pob math o swyddi. Does dim angen i chi fod yn ennill swm penodol o arian, ond mae angen i chi brofi na fyddai mabwysiadu’n achosi anawsterau ariannol i chi.

Mae plant sy’n aros i gael eu mabwysiadu’n cael dechrau caled mewn bywyd, a byddant wedi profi rhyw fath o golled drwy gael eu cymryd i mewn i ofal.  Dyna pam fod angen i bobl sy’n mabwysiadu plentyn:

  • Fod yn ymrwymedig. Mae’r broses asesu ar gyfer bod yn fabwysiadwr yn drylwyr, felly bydd angen i chi fod yn siŵr mai mabwysiadu yw’r dewis cywir i chi. Bydd eich gweithiwr cymdeithasol yn eich helpu i ystyried y problemau gan eich cefnogi ar bob cam o’r daith.
  • Cael disgwyliadau realistig.Byddai rhywfaint o brofiad o ofalu am blant o fantais.
  • Bod yn egnïol. Rhaid i chi ddangos y gallwch ymrwymo digon o amser ac egni i ddatblygu eich perthynas â'ch plentyn mabwysiedig.
  • Dangos dealltwriaeth. Mae mabwysiadu plentyn yn brofiad gwerth chweil, ond rhaid i chi ddeall y gall fod yn heriol hefyd. Bydd angen i chi dderbyn bod gan blentyn mabwysiadol orffennol, ac mae’n bwysig iawn eich bod yn ei gefnogi i ddeall ei hanes a’i deulu biolegol.
  • Dangos empathi. Mae’r rhan fwyaf o blant sy’n cael eu mabwysiadu heddiw yn cadw mewn rhyw fath o gysylltiad â’u teulu biolegol, naill ai drwy lythyr blynyddol neu, yn achlysurol, wyneb yn wyneb (e.e. pan gaiff brodyr a chwiorydd eu gwahanu). Gall rhywfaint o gyswllt barhau â’r teulu maeth hefyd os yw hynny’n bwysig i’r plentyn.
  • Cael cymorth effeithiol gan deulu a ffrindiau.
  • Dangos hiwmor.

Er ei fod yn heriol heb os, mae dod yn rhiant mabwysiadol yn newid bywyd, yn werth chweil, ac yn rhoi sefydlogrwydd, diogelwch a chariad i blant.

  • Camau at fabwysiadu

Mae’r camau canlynol yn ganllaw cryno ar y broses o gael eich cymeradwyo fel mabwysiadwr gan Wasanaeth Mabwysiadu Cydweithredol y Fro, y Cymoedd a Chaerdydd.

  • Cam 1: Ymholiad cychwynnol

    Os ydych am gael gwybodaeth am fabwysiadu plentyn neu weithredu ar eich diddordeb, gallwch ofyn am Becyn Gwybodaeth drwy gysylltu â’r Gydweithfa Fabwysiadu ar 0800 023 4064 neu drwy glicio'r botwm ymholi/cysylltu â ni. Os oes gennych ragor o gwestiynau ar ôl derbyn y pecyn gwybodaeth, byddai croeso i chi alw draw am sgwrs gyda gweithiwr cymdeithasol.

    Os hoffech barhau ar ôl derbyn eich pecyn, cewch eich gwahodd i ddod i Noson Gwybodaeth Mabwysiadu.

  • Cam 2: Noson Gwybodaeth Mabwysiadu

    Mae hwn yn gyfarfod lle bydd darpar fabwysiadwyr yn cael rhagor o wybodaeth am y broses fabwysiadu ac anghenion y plant y mae angen teuluoedd parhaol arnynt. Mae’r noson yn cael ei hwyluso gan weithwyr cymdeithasol mabwysiadu profiadol, sydd wrth law i ateb unrhyw gwestiynau ar ôl rhoi cyflwyniad byr. Ar ddiwedd y noson byddwn yn rhoi pecyn gwybodaeth i chi sy’n cynnwys rhagor o fanylion am y meysydd mwyaf cyffredin o angen y mae ein plant yn eu profi. Gofynnwn i chi fynd â’r pecyn hwn adref gyda chi, ei ddarllen, ac ystyried rhywfaint o'r deunydd darllen arall rydyn ni'n ei awgrymu cyn cysylltu â ni am ymweliad cychwynnol.

  • Cam 3: Ymweliad Cychwynnol

    If you decide to proceed to an initial visit, a social worker from the Adoption team will visit you at home to discuss your individual circumstances and reasons for wishing to adopt. During the visit you will be asked about any criminal convictions and your health. If you advise us that you have a previous criminal conviction we will request a DBS check to be undertaken at this point in the process. In some cases we may also suggest a health assessment is carried out if you tell us about any health issues which may affect your ability to care for a child. This health assessment is then reviewed by the medical advisor for their advice. A short report is prepared following the visit to enable the Collaborative to decide whether you should progress to the next stage of the process. Sometimes we may feel that you are not ready to progress to the next stage and will provide you with feedback and advice.

  • Cam 4: Cwrs Hyfforddi – Paratoi i Fabwysiadu

    Cyn i ni allu derbyn cais, bydd disgwyl i chi ddod i’n cwrs hyfforddi paratoi. Mae’r cwrs hwn yn cael ei gynnal dros dridiau ac mae’n cael ei hwyluso gan hyfforddwr profiadol yn y maes mabwysiadu. Mae’r cwrs yn gyfle pellach i gwrdd â darpar fabwysiadwyr eraill, dysgu am brofiadau plant a fabwysiadwyd a’r heriau y gallech eu hwynebu fel rhiant mabwysiadol. Mae’r cyrsiau hyn yn cael eu rhedeg yn rheolaidd drwy gydol y flwyddyn, felly os na allwch ddod i’r cwrs nesaf, byddwn yn eich gwahodd i’r un nesaf fel mater o drefn. 

  • Cam 5: Cais a Gwiriadau Cyn Cymeradwyo

    Ar ôl y cwrs Paratoi i Fabwysiadu, byddwn yn rhoi ffurflen gais i chi a nifer o ffurflenni ar gyfer amrywiaeth o wiriadau. Fel rhan o’r broses ymgeisio, bydd angen i chi gymeradwyo gwiriad GDG (os nad ydych eisoes wedi cwblhau un gyda ni). Rydyn ni hefyd yn cynnal gwiriadau o ardaloedd awdurdod lleol rydych chi wedi byw ynddynt ers eich bod yn oedolyn ac yn gofyn i chi gynnig enwau pobl a all roi geirda i chi. Bydd hefyd angen i chi gael prawf meddygol gyda’ch meddyg a gaiff ei anfon ymlaen i Ymgynghorydd Meddygol yr asiantaeth am gyngor ar unrhyw broblemau meddygol.

  • Cam 6: Noson Wybodaeth ar y Broses Asesu

    Byddwn yn eich gwahodd chi a’r rheiny oedd ar yr un cwrs hyfforddiant Paratoi i Fabwysiadu i ddod i noson arall. Mae’r noson wedi’i rhannu’n ddwy ran. Yn ystod rhan gyntaf y noson, byddwn yn eich tywys drwy’r broses asesu, gan esbonio pa feysydd bydd yr asesiad yn ymdrin â hwy a rhoi gwaith cartref i chi i ddechrau arni. Byddwn hefyd yn rhoi gwybod i chi pwy yw eich gweithiwr cymdeithasol, ac mae’n ddigon posib y bydd y gweithiwr hwn yn bresennol ar y noson er mwyn i chi allu cwrdd ag ef a threfnu eich ymweliad cyntaf. Mae ail ran y noson yn gyfle i chi gwrdd â mabwysiadwr cymeradwy sydd â phlant yn ei ofal. Bydd y mabwysiadwr yn rhoi gwybod i chi am ei brofiadau a chewch eich annog i ofyn cwestiynau.

  • Cam 7: Asesiad

    Bydd eich gweithiwr cymdeithasol yn ymweld â chi bob hyn a hyn i ddod i’ch nabod chi a llunio adroddiad manwl ar bob agwedd ar eich bywyd. Yn yr ymweliad cyntaf byddwch yn edrych drwy gynllun asesu a fydd yn rhoi gwybodaeth i chi am y meysydd fydd yn cael eu trafod yng ngweddill yr ymweliadau. Bydd Rhestrau Gwirio Iechyd a Diogelwch yn cael eu cwblhau, gan gynnwys asesiadau o unrhyw anifeiliaid anwes sydd gennych.

    Rydyn ni’n annog ymgeiswyr i gyfrannu at y gwaith o gwblhau adroddiad yr asesiad a byddwch yn cael gwaith cartref yn rheolaidd a fydd yn adlewyrchu eich dealltwriaeth o fabwysiadu a'r heriau sydd o'ch blaen. Gofynnwn i chi hefyd roi sylwadau ar yr adroddiad terfynol i'w gyflwyno i'r Panel Mabwysiadu.

  • Cam 8: Cymeradwyaeth

    Caiff adroddiad cyflawn yr asesiad, gan gynnwys manylion gwiriadau a geirdaon, ei gyflwyno i'r Panel Mabwysiadu gan eich gweithiwr cymdeithasol.  Mae’r Panel yn cynnwys amrywiaeth o bobl sydd â phrofiad o fabwysiadu ar lefel broffesiynol a phersonol.

    Rydyn ni’n cydnabod bod y wybodaeth sy’n cael ei chasglu o natur sensitif a chyfrinachol. Dylai aelodau’r panel a gweithwyr cymdeithasol gadw cyfrinachedd bob amser. Cewch gyfle i fynychu un o gyfarfodydd y Panel.

    Y Panel Mabwysiadu sy’n argymell cymeradwyo mabwysiadwyr, a Swyddog Penderfyniadau’r Asiantaeth yn yr awdurdod lleol lle rydych yn byw (fel arfer Pennaeth y Gwasanaethau Plant) fydd yn gwneud y penderfyniad terfynol. Os na fydd y Panel mewn sefyllfa i argymell eich cymeradwyo, mae gweithdrefnau ar waith i’ch galluogi i apelio yn erbyn y penderfyniad.

  • Cam: 9 Paru a Lleoli

    Ar ôl eich cymeradwyo, byddem yn ceisio eich paru â’r plentyn neu'r plant mwyaf addas o'n cydweithfa ranbarthol. Os na allwn eich paru â phlentyn o’n cydweithfa ranbarthol, gallwn eich atgyfeirio at Gofrestr Fabwysiadu Cymru, a byddwn hefyd yn rhoi gwybodaeth a chyfleoedd i chi chwilio am blant sydd ar gael dros eich hun.

  •  
     

 

Cwestinynau Cyffredin am Fabwysiadu

Dyma atebion i rai o'r cwestiynau mwyaf cyffredin sy'n cael eu gofyn gan bobl sydd am fod yn rhieni mabwysiadol. Fodd bynnag, os nad yw'r atebion canlynol yn ymdrin â'r materion sy'n peri pryder i chi neu os hoffech gael esboniad pellach, mae croeso i chi gysylltu â ni.

  • Oes yna derfyn oedran?

    Does dim terfyn oedran uwch, ond mae angen i chi fod yn ddigon heini ac iach i gefnogi plentyn yn eich gofal tan ei fod yn oedolyn. Y peth pwysig yw eich bod yn gallu rhoi sefydlogrwydd, diogelwch ac amgylchedd meithringar a diogel i blentyn, a bod gennych ddigon o amser i fodloni anghenion y plentyn.

  • Oes unrhyw gyfyngiadau o ran iechyd ac anabledd?

    Dylech roi gwybod i ni am unrhyw broblemau iechyd ar ddechrau’r broses asesu fel y gallwn ymgynghori â gweithiwr meddygol proffesiynol a rhoi cyngor i chi yn unol â hynny. Mae pob mabwysiadwr yn cael asesiad meddygol.

    Cydnabyddir erbyn hyn fod smygu goddefol yn niweidiol i oedolion a phlant, felly os ydych am fabwysiadu plant 0-5 oed ni ddylech fod yn smygwr, neu dylech fod wedi rhoi'r gorau i smygu am gyfnod o flwyddyn. Disgwylir i bob darpar fabwysiadwr gadw cartref di-fwg.

    Nid yw bod ychydig yn rhy drwm yn golygu na allwch fabwysiadu plentyn. Bydd hyn ond yn broblem os yw’n effeithio ar eich iechyd neu allu i ofalu am blentyn.

    Os ydych yn anabl, nid yw hyn yn ei hun yn rhwystr i fod yn rhiant mabwysiadol. Eich gallu i fod yn rhiant i blentyn yw’r peth pwysig. Fodd bynnag, os oes gan eich cyflwr oblygiadau o ran disgwyliad oes, neu os yw’n peri symptomau a fyddai'n ei gwneud yn anodd i chi ofalu am blentyn, byddai angen ystyried y peth yn ofalus.

  • Beth os ydw i yn neu wedi cael triniaeth anffrwythlondeb?

    Mae mabwysiadu’n broses emosiynol galed sy'n gofyn am ymrwymiad llwyr, felly dylech fod wedi dod i delerau ag unrhyw faterion anffrwythlondeb rydych chi wedi'u profi cyn dechrau ar y broses fabwysiadu.

    Os ydych yn neu wedi cael triniaeth anffrwythlondeb, dylai’r triniaethau fod wedi’u cwblhau a dylech fod wedi cael ychydig o amser i addasu. Mae hyn gan ei bod yn bwysig i chi roi amser i chi’ch hun ddod i delerau â’r ffaith na allwch feichiogi a phenderfynu mabwysiadu am y rhesymau cywir.

  • Beth os oes gennyf euogfarn droseddol?

    Fel rhan o’n proses mae’n rhaid i ni geisio gwybodaeth gan y Gwasanaeth Datgelu a Gwahardd (GDG).  Bydd hyn yn dangos i ni a ydych wedi cael unrhyw euogfarnau, gan gynnwys rhai wedi'u disbyddu.  Ni fydd pobl sydd wedi cyflawni troseddau difrifol penodol yn cael mabwysiadu, gan gynnwys troseddau yn erbyn plant neu droseddau treisgar.  Os oes gennych unrhyw euogfarnau troseddol, ceisiwch fod yn agored gyda ni cyn gynted â phosibl yn y broses. Rydyn ni’n deall y gallai fod gan bobl fân droseddau ar gofnod, yn arbennig camymddwyn fel person ifanc. Byddwn bob amser yn ystyried unrhyw drosedd yn sympathetig o ran ei natur, pryd y cafodd ei chyflawni, pa mor rheolaidd oedd y troseddu a pha mor hir yn ôl y digwyddodd. Yn ogystal â’r gwiriadau GDG, rydyn ni hefyd yn cynnal gwiriadau gyda’r Awdurdodau Lleol lle rydych chi’n byw, neu lle roeddech chi’n byw.

  • Beth os oes gennyf blant yn barod?

    Os oes gennych blentyn yn barod (mabwysiedig neu fiolegol), mae'n hanfodol eich bod yn ystyried sut bydd plentyn arall yn effeithio ar ei fywyd. Os ydyw o oedran sy’n deall mabwysiadu a’r goblygiadau, bydd y gweithiwr cymdeithasol sy’n eich asesu hefyd yn treulio amser gyda’r plentyn i glywed ei farn. Bydd oedrannau ac anghenion eich plant yn ein helpu i bennu oedrannau ac anghenion y plant fyddai fwyaf addas i'ch teulu.

  • A oes ots am fy sefyllfa ariannol a’m statws cyflogaeth?

    Y peth pwysig yw bod gennych ddigon o arian i ofalu am blentyn. Caiff eich sefyllfa ariannol a’ch statws cyflogaeth eu hystyried fel rhan o asesiad mabwysiadu. Gallwch fabwysiadu os oes gennych incwm isel, os ydych yn ddi-waith neu os ydych yn derbyn budd-daliadau.

  • Pa help fydda i’n ei gael ar ôl mabwysiadu plentyn?

    Gallai fod angen cyngor a chymorth arnoch chi neu eich plentyn ar adegau gwahanol drwy gydol eich bywydau. Gall amrywiaeth o wasanaethau eich helpu chi a'ch teulu, gan gynnwys cyngor, grwpiau cymorth, cymorth therapiwtig, cymorth ariannol a hyfforddiant.

  •  
     
  •  
     
  •  
     

Am gael rhagor o wybodaeth?

Mae croeso i chi siarad â ni am unrhyw gwestiynau neu bryderon sydd gennych chi.

  • 0800 023 4064