read, watch, listen - pexels william fortunato

Darllen . Gwylio . Gwrando

"Y mwyaf parod oedd y rhieni am y materion y gallent eu hwynebu ar ôl mabwysiadu, y mwyaf abl oeddent i brosesu'r profiad ôl-fabwysiadu." – Foli, K. a Thompson, JR. (2004), The Post Adoption Blues, Rodale, UDA.

Rydym yn eich annog trwy gydol y broses fabwysiadu ac ar ei hôl i archwilio cynifer o adnoddau ag y gallwch am heriau ac effeithiau mabwysiadu. Mae'r adran hon o'n gwefan wedi'i churadu i ddarparu ystod amrywiol o lyfrau, podlediadau, sioeau ac adnoddau a fydd, gobeithio, yn eich ysbrydoli, eich annog a'ch herio. 
Mae’r adnoddau canlynol wedi bod yn ddefnyddiol i lawer o'n rhieni mabwysiadol a'n gweithwyr cymdeithasol ac rydym bob amser yn chwilio am argymhellion newydd. Rydym yn diweddaru'r dudalen hon yn rheolaidd ac os byddwch yn sylwi nad ydym wedi sôn am lyfr gwych rydych wedi'i ddarllen neu bodlediad diddorol rydych wedi gwrando arno am fabwysiadu, rhowch wybod i ni: contact@adopt4vvc.org 

Mae gan CoramBAAF hefyd restr gynhwysfawr o lyfrau ac adnoddau ar gyfer mabwysiadwyr a phlant. Dysgwch fwy drwy fynd i’w gwefan.

Canllawiau a Llyfrau i Oedolion

  • No Matter What - Sally Donovan
    Mae ‘No Matter What’ yn adrodd hanes y broses fabwysiadu yn y person cyntaf gan fam fabwysiedig. Mae Sally’n adrodd ei hanes hi a’i gŵr Rob a’u taith o ddiagnosis o anffrwythlondeb at eu penderfyniad i fabwysiadu a’u bywyd ar ôl mabwysiadu. Mae hi’n siarad yn onest am yr anawsterau a wynebodd y cwpl wrth fyw ag anffrwythlondeb, penderfynu mabwysiadu a'r broses fabwysiadu. Mae’n llyfr hawr ei ddarllen ond teimladwy, sy’n dangos y broses fabwysiadu a’r materion ffurfio ymlyniad.
  • The Body Keeps the Score – Bessel Van Der Kolk
    Mae Bessel Van Der Kolk yn un o arbenigwyr mwyaf blaenllaw'r byd ar straen trawmatig ac mae ei 30 mlynedd o brofiad yn sail i’w lyfr 'The Body Keeps the Score'. Mae'r llyfr yn hygyrch ac yn gipolwg hynod ddiddorol ar sut mae trawma yn llythrennol ail-lunio'r corff a'r ymennydd.
  • Born for Love - Maia Szalavitz a Bruce D. Perry, M.D., PH.D
     

    Mae’r Seiciatrydd Plant Enwog, Bruce D. Perry, a’r newyddiadurwr gwyddoniaeth arobryn, Maia Szalavitz, yn gweu ymchwil a straeon o ymarfer Perry, astudiaethau gwyddonol arloesol ac enghreifftiau hanesyddol at ei gilydd yn eu llyfr 'Born to Love'. Gydol y llyfr hygyrch hwn, mae Perry a Szalavitz yn esbonio sut mae empathi'n datblygu, pam mae'n hanfodol i'n datblygiad i fod yn  oedolion iach, a sut mae'n aml yn cael ei fygwth yn y byd modern. Amlinella Perry a Szalavitz sut mae tosturi'n sail i'r rhinweddau sy'n gwneud i gymdeithas weithio, sut mae anawsterau gydag empathi’n ffactorau allweddol mewn problemau cymdeithasol a sut y gall diffyg empathi effeithio ar iechyd corfforol.

  • Related by Adoption – Heidi Argent
     Mae Related by Adoption yn llawlyfr ar gyfer aelodau teulu sy’n dod yn berthnasau i blant drwy fabwysiadu e.e. teidiau a neiniau, modrybedd ac ewythrod ac ati. Mae mabwysiadu yn effeithio ar y teulu cyfan, a gall fod gan wahanol aelodau teulu wahanol gwestiynau sy’n benodol i’w rôl ym mywyd y plentyn/plant. Mae’r llawlyfr hwn yn ganllaw da ar gyfer perthnasau a gellir ei ddefnyddio i gyflwyno gwybodaeth ac annog trafodaeth ynglŷn â mabwysiadu y dyddiau hyn yn eich teulu.
  • Flying Solo – Julia Wise
     

    Mae Flying Solo yn adrodd stori fabwysiadu o safbwynt y fam yn y person cyntaf. Drwy gydol y llyfr mae Julia’n rhannu ei phrofiadau o newid o fod yn fenyw sengl sy’n dilyn ei gyrfa i droi’n rhiant mabwysiadol sengl. Mae hi’n siarad am realiti mabwysiadu gyda’i elfennau cadarnhaol a heriol, ymdrin ag agweddau cymdeithasol tuag at rianta fel person sengl, mabwysiadu ei mab a sut newidiodd y mabwysiadu bob agwedd ar ei bywyd. Mae’r llyfr yn hanes agored, gonest ac yn gwneud i bob person sy’n ystyried mabwysiadu feddwl am hyn.

  • Meant to be - Lisa Faulkner

    Mae Lisa Faulkner, actores a chyflwynwraig o Loegr ac enillydd Celebrity Masterchef 2010, wedi ysgrifennu llyfr yn dwyn y teitl ‘Maent to be’. Mae stori Lisa yn adrodd stori onest am ei thaith o geisio beichiogi i driniaeth ffrwythlondeb, ystyried trefniant benthyg croth a dechrau a chwblhau’r broses fabwysiadu.

    Drwy’r llyfr cyfan mae Lisa’n siarad yn agored am ei pherthnasau â’i gŵr (ei chyn-ŵr erbyn hyn), ffrindiau a theulu a’i siwrnai bersonol at ystyried mabwysiadu. Mae merch Lisa nawr yn ei harddegau ac mae Lisa yn gallu edrych yn ôl ar ei phrofiadau gan edrych tua’r dyfodol hefyd. Siaradodd Lisa am ei thaith ar This Morning hefyd: Lisa Faulkner This Morning 

  • My name is Why – Lemn Sissay

    Mae Lemn Sissay MBE, awdur, bardd a darlledwr wedi ysgrifennu cofiant sy'n adlewyrchu ei brofiadau o'r system ofal yn y DU yn y 1960au – 1980au fel plentyn a pherson ifanc a sut mae'r profiadau hyn wedi siapio ei ragolwg a'i fywyd fel oedolyn. Dylid nodi bod diwygiadau sylweddol wedi digwydd ar draws y gwasanaethau cymdeithasol a'r gymdeithas ers profiadau plentyndod Lemn.  Fodd bynnag mae'r llyfr hwn yn rhoi cipolwg o'r system gofal ar y pryd ac angen cynhenid pawb i ddeall eu hunaniaeth, i deimlo'n rhan o deulu a derbyn cariad, gofal a sefydlogrwydd diderfyn.

  • How I Met My Son – Rosalind Powell 
    Mae How I Met My Son yn stori bersonol a gonest, hawdd ei darllen am fabwysiadu a ysgrifennwyd gan y newyddiadurwr, Rosalind Powell. Drwy gydol y llyfr mae Rosalind yn plethu gyda’i gilydd y stori o ran pam a sut y gwnaeth hi a’i phartner, Harry, fabwysiadu eu mab Gabriel a’u siwrnai barhaus. Mae’r stori hefyd yn cynnwys storïau am bobl y mae hi wedi’u cyfweld sydd hefyd wedi mabwysiadu neu sydd wedi’u mabwysiadu eu hunain. 

    Yn y llyfr mae hi’n cyfeirio at eu profiadau o fod yn gwpl sy’n wynebu triniaeth ffrwythlondeb, y broses mabwysiadu, y paru a’r setlo i mewn a’u bywyd teuluol.  Mae Rosalind yn sôn am y canlyniadau cadarnhaol yn ogystal â’r heriau ac yn cwmpasu, yn fanwl gywir eu profiad o gael eu cyflwyno i Gabriel gan gynnwys eu perthynas barhaus gyda’i ofalwyr maeth. Ar ddiwedd y llyfr mae hi hefyd yn cynnwys sylwadau Gabriel ei hun am gael ei fabwysiadu sy’n dwyn y naratif ynghyd mewn ffordd bersonol dros ben.  

  • The A - Z of Therapeutic Parenting - Sarah Naish
    Mae The A-Z of Therapeutic Parenting yn ganllaw hygyrch ac ymarferol ond cynhwysfawr i ymddygiad a hanfodion rhianta therapiwtig. Mae Sarah, ei hun yn rhiant mabwysiadol, yn archwilio dulliau sy'n canolbwyntio ar atebion i amrywiaeth o heriau y gall pobl sy'n gofalu am blant sydd wedi cael profiadau niweidiol eu hwynebu a'r rhesymau pam fod plant yn ymateb iddynt yn y ffordd y maent.  Mae'r canllaw yn berthnasol i ofalwyr maeth, mabwysiadwyr, gofalwyr sy'n berthnasau a gweithwyr proffesiynol fel ei gilydd.
  • What to expect when you’re adopting – Dr Ian Palmer
    Canllaw ffeithiol ydy What to expect when you are adopting, sy’n egluro realiti mabwysiadu a’r hyn y  dylech ei ddisgwyl ym mhob cam. Mae’r llyfr hwn yn trafod amrywiaeth o bynciau ac mae’n ddefnyddiol i gyfeirio ato ar wahanol adegau o’r broses fabwysiadu.
  • A Guide for Gay Dads – Stonewall
    Mae A Guide for Gay Dads yn ffynhonnell wych; mae wedi ei ysgrifennu gan Stonewall ar gyfer cyplau gwryw a dynion sengl hoyw sy’n ystyried bod dadau. Mae’r canllaw yn trafod ystod y dewisiadau sydd ar gael, yn cynnwys mabwysiadu. Mae hefyd yn cynnwys straeon gan dadau am amrywiaeth o bynciau ac mae cyngor a chanllawiau ar bryderon a chwestiynau penodol y gallai fod gan ddynion hoyw. Gallwch ddarllen y canllaw am ddim yn: A Guide for Gay Dads
  • Raising Turnip - Florence Sheridan

    Yn y cofiant hwn, mae Florence Sheridan, rhiant sengl sy’n mabwysiadu, yn myfyrio ar ei phrofiadau o'i bywyd cyn plant, y broses fabwysiadu a bod yn rhiant i'w mab, Freddie a fabwysiadodd pan oedd yn chwe blwydd oed. Mae Florence yn rhoi cipolwg ar fabwysiadu fel person sengl a mabwysiadu plentyn hŷn, gwrywaidd tra'n myfyrio, gyda hiwmor, ar rai o brofiadau hi a Freddie o fod yn deulu. Mae'r llyfr yn cynnwys: cyfnodau pontio, cyflwyniadau, perthnasoedd â theulu a ffrindiau, dewis ysgol, gwyliau, gweithgareddau, cyswllt, stori bywyd, siarad am bynciau anghyfforddus gyda phlentyn, ymddygiadau, sbardunau, a chymhlethdodau bywyd fel teulu drwy fabwysiadu.

  • The Gentle Parenting Book: how to raise calmer, happier children from birth to seven - Sarah Ockwell-Smith

    Mae'r Gentle Parenting Book yn rhan o gyfres o lyfrau am rianta a grëwyd gan yr athro cynenedigol a’r dwla Sarah Ockwell-Smith. Mae'r llyfr hwn yn ymdrin â rhianta yn y blynyddoedd datblygiadol o enedigaeth i saith mlwydd oed. Efallai fod rhai o'r camau datblygiadol a drafodir yn y llyfr hwn eisoes wedi digwydd ym mywyd plentyn mabwysiedig tra gallai’r camau hyn i eraill fod yn dechrau yn y dyfodol agos, felly mae'n llyfr gwych i unrhyw un sy'n ceisio deall blynyddoedd cynnar eu plentyn.

  • Between: a guide for parents of eight to thirteen-year-olds - Sarah Ockwell-Smith

    Mae Between yn rhan o gyfres o lyfrau am rianta a grëwyd gan yr athro cynenedigol a’r dwla Sarah Ockwell-Smith. Mae'r llyfr hwn yn ymdrin â rhianta yn y blynyddoedd datblygiadol o wyth i dair ar ddeg mlwydd oed. Mae'r llyfr yn cyfuno bioleg, seicoleg a chymdeithaseg i lunio cyngor rhianta ymarferol i gefnogi rhieni sy'n cefnogi eu plentyn drwy'r cyfnod pontio o blentyndod i fod yn oedolyn. Mae'r blynyddoedd rhwng 8 a 13 mlwydd oed yn gyfnod o baratoi, newid a dechrau'r glasoed ac mae'r rhain yn flynyddoedd hynod bwysig yn natblygiad plentyn i fod yn berson ifanc. Drwy gydol y llyfr, mae Sarah Ockwell-Smith yn cymryd ymagwedd ddi-lol at bynciau gan gynnwys datblygu'r ymennydd, cyfeillgarwch, perthnasoedd, hunaniaeth, newidiadau corfforol, newidiadau emosiynol, ymddygiad, delwedd y corff, y glasoed, caniatâd, perthnasoedd rhamantus, rhywioldeb, rhyw, amser sgrin, addysg, cyllid a pharatoi eich plentyn ar gyfer annibyniaeth.

  • The Starting School Book: how to choose, prepare for and settle your child at school - Sarah Ockwell-Smith 

    Mae'r Starting School Book yn rhan o gyfres o lyfrau am rianta a grëwyd gan yr athro cynenedigol a’r dŵla Sarah Ockwell-Smith. Mae'r llyfr hwn yn archwilio pynciau sy'n cynnwys dewis ysgolion neu addysgu yn y cartref, anghenion addysgol arbennig, ac anableddau, paratoi plentyn ar gyfer yr ysgol, ymgartrefu a phontio. Pwnc nad yw’n cael ei drafod yn y llyfr hwn yw bod gan blant sy’n derbyn gofal (gan gynnwys plant sydd wedi'u mabwysiadu) hawl i gael mynediad â blaenoriaeth, cymorth pellach, arferion sy'n seiliedig ar drawma a chyllid gan ysgolion. Mae'n werth darllen am bynciau addysg yn fanwl wrth i blentyn nesáu at y garreg filltir hon ac ystyried cysylltu â'n tîm cymorth mabwysiadu.

  • Foetal Alcohol Spectrum Disorders: parenting a child with an invisible disability – Julia Brown a Dr Mary Mather
    Mae dod i gysylltiad â sylweddau yn y groth yn agwedd gyffredin ar lawer o straeon bywyd plant a fabwysiadir. Nid amlder y defnydd a lefel yr amlygiad yw'r unig ffactorau sy'n cyfrannu at ganlyniadau. Mae'r llyfr hwn yn ystyried y pynciau hyn ochr yn ochr ag: ymatebion corfforol, emosiynol ac ymddygiadol, datblygiad yr ymennydd, diagnosis, rhianta, prosesu synhwyraidd, bwyta, patrymau cysgu, cymorth, addysg a chefnogi eich plentyn i ddod yn ffrindiau a datblygu perthnasau ag eraill. Yn y llyfr hwn mae Dr Mary Mather yn siarad fel Ymgynghorydd Paediatrig Cymunedol sydd â diddordeb arbennig yn Anhwylderau Sbectrwm Alcohol y Ffetws (ASAFf) ac mae Julia Brown yn siarad fel cyd-sylfaenydd The FASD Trust ac fel mam fabwysiadol i ddau o blant.
  • Me, The Boy, and The Monster – Cat McGill
    Yn y llyfr hwn, mae Cat McGill yn plethu ei phrofiad proffesiynol mewn ffisioleg ddatblygiadol gyda phrofiadau ei theulu ei hun o fabwysiadu a rhianta plentyn a oedd yn cael ei gam-drin yn ei flynyddoedd cynnar.  Mae'r llyfr yn cynnwys: mabwysiadu gyda phlentyn biolegol, profiadau bywyd cynnar, cam-drin, trawma, datblygu'r ymennydd, ymlyniad, rhianta, datgeliadau, gweithio gyda gweithwyr proffesiynol amlasiantaethol gan gynnwys yr heddlu, ysgolion, therapyddion a gweithwyr cymdeithasol a rheoleiddio emosiynol. Mae Cat McGill hefyd yn rhannu ei phrofiadau o rianta gyda ni ar ei gwefan: Cat McGill a Twitter: @folkycat

 

Podlediadau i Oedolion

  • Dweud y Gwir yn Blaen: Straeon Mabwysiadu - Gwasanaeth Mabwysiadu Cenedlaethol, Hydref 2020

    Dweud y Gwir yn Blaen: Straeon Mabwysiadu Cyfres hyfryd a grëwyd gan y Gwasanaeth Mabwysiadu Cenedlaethol yw Straeon Mabwysiadu, sy'n dilyn taith deg mabwysiadwr o bob rhan o Gymru. Cyn ymddangos yn y podlediad, doedden nhw erioed wedi cyfarfod o'r blaen, ond mae fel gwrando ar hen ffrindiau’n siarad; maent yn chwerthin gyda'i gilydd, maen nhw'n crio gyda'i gilydd. Drwy gydol y gyfres maent yn rhannu eu profiadau uniongyrchol o fabwysiadu; o'u camau cyntaf, yr holl ffordd i gymorth ôl-fabwysiadu. Dweud y Gwir yn Blaen: Straeon Mabwysiadu yw'r podlediad mabwysiadu cyntaf ar gyfer Cymru gyfan gan y Gwasanaeth Mabwysiadu Cenedlaethol, ac mae ar gael yn Gymraeg ac yn Saesneg: Dweud y Gwir yn Blaen: Straeon Mabwysiadu

  • The Adoption - BBC Radio 4, Tachwedd 2017
    Cyfres o ddau bodlediad ar bymtheg gan y BBC ydy The Adoption. Mae’n dilyn hanes go iawn mabwysiadu Bethany a Ben dros gyfnod o bedwar mis ar bymtheg. Mae’r gyfres yn amlygu'r broses fabwysiadu yn y DU trwy lygaid y rhai mae hi’n effeithio arnyn nhw, yn cynnwys y plant, y rhieni biolegol, y teulu ehangach, gweithwyr cymdeithasol, rhieni maeth a rhieni mabwysiedig. Mae pob pennod rhwng deng munud a chwarter awr o hyd: The Adoption
  • Tom Cox on Being a Gay, Adoptive Dad Podlediad Not Another Mummy, Pennod Byw gyda F&F yn Tesco, Cyfres 4, Medi 2019
    Ar y cyd â F&F yn Tecso, mae Alison Perry o bodlediad ‘Not Another Mummy’ yn cyfweld â Tom Cox, tad mabwysiadol Kai ac eiriolwr mabwysiadu sy’n dogfenu bywyd ei deulu ar Instagram. Mae Alison a Tom yn trafod y broses, y broses baru, paneli, cwrdd â’r rhieni biolegol, rôl gofalwyr maeth, cyswllt blwch llythyrau, cyflwyniadau a’r lleoliad a setlo mewn: Tom Cox
  • You, Me and Lots and Lots of Love, gyda Leon Wenham – Podlediad Black Boy Joy, Hydref 2020
    Creodd Black Boy Joy bodlediad gyda Leon Wenham, tad mabwysiadol du, hoyw ac eiriolwr mabwysiadu. Yn ystod y podlediad, mae Leon yn rhannu ei brofiad o fuddugoliaethau a heriau rhianta ac am ysgrifennu ei lyfr plant cyntaf, ‘You, Me and Lots of Love’: Leon Wenham
  • Lisa Faulkner - Podlediad Happy Mum, Happy Baby, Cyfres 8, Medi 2021
    Mae Giovanna Fletcher, cyflwynydd y podlediad 'Happy Mum, Happy Baby' yn cyfweld â Lisa Faulkner sy’n actores, yn gogydd, yn gyflwynydd, yn fam fabwysiadol, ac yn llys-fam. Yn ystod y bennod mae Giovanna a Lisa yn trafod bywyd proffesiynol, bod yn bartner beichiogrwydd, penderfynu ceisio dod yn rhieni, ffrwythlondeb, Clomid, IVF a bod yn fam drwy fabwysiadu a bod yn llys-fam. Mae'r bennod hon hefyd yn cynnwys trafodaeth am gamesgoriad a beichiogrwydd ectopig a allai ysgogi teimladau negyddol: Lisa Faulkner
  • Four Thought: Mum…Again: Angela Frazer-Wicks - BBC Sounds (Yn wreiddiol BBC Radio 4), Medi 2021
    Mae Angela Frazer-Wicks yn rhannu'n onest gyda BBC Radio 4 (08/09/2021, 9.30am), ei phrofiadau fel rhiant biolegol y cafodd ei phlant eu tynnu oddi arni a'u mabwysiadu mae o law. Yn y sgwrs bwerus hon, mae Angela yn disgrifio torri ei chalon wrth i'w phlant gael eu symud oherwydd trais yn y cartref, sut, am gyfnod, y collodd gysylltiad â'r plant, ei gwaith eiriolaeth dilynol, cael plentyn arall a rhianta gyda phartner newydd ac o'r diwedd ailgysylltu â'i mab hynaf: Four Thought: Mum...Again

 

Ffilmiau, Cyfres a Rhaglenni Dogfen i Oedolion

  • Y Fro, y Cymoedd a Chaerdydd
    Ein sianel Youtube ydy’r lle rydyn ni’n rhannu hanesion ein mabwysiadwyr, ein newyddion ac unrhyw adnoddau gweledol eraill rydyn ni’n eu creu:  Y Fro, y Cymoedd a Chaerdudd Youtube
  • Coram
    Mae Coram / Coran Baff yn elusen sy’n gweithio â rhieni a phlant mabwysiedig yn ogystal â gweithwyr proffesiynol. Mae eu sianel Youtube yn amlygu peth o’r gwaith y maent yn ei wneud, gan gynnwys gweithio gyda  phlant a phobl ifanc wedi eu mabwysiadu a phobl sydd eisiau mabwysiadu: Coram Youtube
  • Adoption UK - Youtube
    Elusen sy’n gweithio gyda rhieni a phlant mabwysiedig ydy Adoption UK. Mae eu sianel Youtube yn cynnwys cyfweliadau difyr o The One Show y BBC: Adoption UK Youtube
  •  An Adoption Story - Jillian Lauren, TEDxChapmanU
    Mae Jillian Lauren yn fam fabwysiadol o America sy’n rhannu ei stori fabwysiadu o’i safbwynt fel mam fabwysiadol a rhywun a gafodd ei mabwysiadu. Mae hi’n ystyried teulu, hunaniaeth a chariad yn ystod ei Chyflwyniad TEDxChapmanU: An Adoption Story
  • Two Mums - Lynne Elvins, TEDxBristol
    Lynna a’i phartner Emma oedd y cwpl hoyw cyntaf i gael ei gymeradwyo i  fabwysiadu ym Mryste, y DU yn 2004. Mae Lynne yn rhannu eu stori am fabwysiadu eu mab Steven yn ystod ei Chyflwyniad TEDxBristol: Two Mums
  • Find me a Family - ar gael ar YouTube (cynhyrchwyd gan y BBC yn wreiddiol)

    Mae cyfres dwy ran yn edrych ar fywydau 11 o blant yng Ngogledd Iwerddon. Mae system gofal Gogledd Iwerddon ychydig yn wahanol i Gymru, fodd bynnag, mae’r rhaglen ddogfen yn esbonio rhai o brofiadau cynnar ym mywyd y plant yn ogystal â’r rhesymau pam y cynllunnir mabwysiadu plant. Mae’r rhaglen ddogfen hefyd yn cynnwys amrywiaeth o wahanol bynciau mabwysiadu gan gynnwys cysylltiadau y teulu biolegol a’r teulu mabwysiadol â phlant sydd eisoes yn byw gyda nhw.

  • Sut mae trawma mewn plentyndod yn effeithio ar iechyd ar draws oes - Nadine Burke Harris
    Mae’r Pediatregydd a Sylfaenydd a Phrif Swyddog Gweithredol The Center for Youth Wellness (Sefydliad yn yr UDA), Nadine Burke Harris yn esbonio, trwy ei Sgwrs TEDMED ‘Sut mae trawma mewn plentyndod yn effeithio ar iechyd ar draws oes’ sut mae bod yn agored dro ar ôl tro i gamdriniaeth, esgeulustod, gofalwyr/ rhieni’n cael trafferth gydag iechyd meddwl a/ neu ofalwyr /rhieni’n cael problemau camddefnyddio sylweddau a’r straen gwenwynig a achosir gan y profiadau niweidiol hyn yn ystod plentyndod yn cael effeithiau diriaethol go iawn ar yr ymennydd ac ar ganlyniadau iechyd i blant ac oedolion: Sut mae trawma mewn plentyndod yn effeithio ar iechyd ar draws oes
  • What adopted children think you should know - After Adoption
    What adopted children think you should know yw animeiddiad a gynhyrchwyd gan blant a phobl ifanc mabwysiedig ac After Adoption (nad yw bellach yn sefydliad gweithredol) sy’n esbonio mabwysiadu o safbwynt pobl sy'n cael eu mabwysiadu: What adopted children think you should know 
  • ReMoved 

    Mae ReMoved yn ffilm fer sy’n dilyn taith emosiynol merch naw oed, Zoe sy’n gorfod gadael ei chartref genedigol ac yn cael ei rhoi yn y system gofal maeth (UDA). Yn yr ail ddarn ‘Remember My Story’, mae Zoe yn mynd drwy system y llysoedd, bywyd mewn cartrefi maeth, ymdrechion ei mam fiolegol i wella ei bywyd, colli ei brawd a’i dyfodol. Er bod maethu a mabwysiadu yn America yn wahanol iawn i system y DU. Mae’r ffilmiau hyn yn pwysleisio rhywfaint o’r trafferthion emosiynol y mae plant yn eu hwynebu wrth fynd i’r system gofal. Mae’r ffilmiau yn edrych ar sut y gall y profiadau hyn effeithio ar ymddygiad y plant a sut y maent yn canfod y byd o’u hamgylch yn ogystal â pham y mae rhianta therapiwtig a chymorth mor bwysig: ReMoved Series

  • Instant Family
    Mae Instant Family yn ffilm gomedi gyda Mark Wahlberg a Rose Byrne sy’n chwarae’r pâr priod Pete ac Ellie Wagner, sy’n maethu ac wedyn yn mabwysiadu tri phlentyn. Mae’r cyfarwyddwr, Sean Anders yn rhiant mabwysiadol ac ysgrifennodd y stori ar sail rhai o brofiadau ei deulu ei hun. Mae’r ffilm yn amlygu’r angen am faethu a rhieni mabwysiadol yn rhyngwladol. Er bod y broses fabwysiadu yn wahanol i’r mabwysiadu yn America, mae’r ffilm yn wych i’r rheiny sy’n ceisio magu eu dealltwriaeth o’r agweddau cadarnhaol ar faethu plant a mabwysiadu ochr yn ochr â’r trafferthion wrth addasu i fywyd teuluol gyda’i gilydd.
  • Lion
    Mae Lion yn ffilm bywgraffiad wedi ei seilio ar y llyfr ffeithiol ‘A Long Way Home’ a ysgrifennwyd gan Saroo Brierley. Mae’r ffilm yn dilyn hanes Saroo, bachgen pump oed sy’n cael ei wahanu o’i frawd ar strydoedd Calcutta. Mae Saroo yn cael ei roi mewn cartref plant cannoedd o filltiroedd i ffwrdd ac yn cael ei fabwysiadu gan gwpl sy’n byw yn Awstralia. Mae’r ffilm yn dilyn taith Saroo i Awstralia, ymgartrefu mewn teulu a diwylliant newydd.  Mae rhieni mabwysiadol Saroo yn mabwysiadu plentyn arall y mae trawma wedi dylanwadu’n sylweddol ar ei ymddygiad ac mae’r ffilm yn edrych ar sut y mae hyn yn effeithio ar ddynameg y teulu bellach. Yn ystod ei ugeiniau mae Saroo yn dechrau ceisio dod o hyd i’w fam fiolegol ac yn y pen draw mae’n dod o hyd i’w dref frodorol. Mae’r ffilm yn arddangos colled, galar, trawma, ymddygiad, teulu, cariad, cymod a’r angen sylfaenol sydd gan berson i ddeall hanes ei fywyd.  
  • Superkids: Breaking away from care - Channel 4 

    Mae Lemn Sissay MBE, awdur, bardd a darlledwr wedi cynhyrchu rhaglen unigryw gyda Channel 4, SuperKids: Breaking away from care.  Treuliodd Lemn Sissay ei blentyndod a'i arddegau mewn gofal maeth a chartrefi gofal ac mae bellach yn eiriolwr i bobl sy'n siarad am eu profiadau o ofal.Yn ystod y rhaglen.

    Mae Lemn Sissay yn gweithio gyda phobl ifanc yng ngofal Cyngor Coventry i archwilio a mynegi eu profiadau o fod mewn gofal trwy berfformiad. Mae'r rhaglen yn nodi'n glir angen cynhenid pob person ifanc mewn gofal am gariad, teulu a sefydlogrwydd ac mae hefyd yn amlygu pwysigrwydd gwrando ar y profiadau hyn a dysgu ohonynt wrth wneud penderfyniadau parhaus ac yn y dyfodol.

    Gallwch ddod o hyd i'r rhaglen ar Channel 4: Superkids: Breaking Away from Care.

  • Fi, fy mrawd a'n peli – BBC iPlayer 

    O'n bywyd bob dydd yn gweithio gyda phobl sy'n ceisio cael teulu, gwyddom fod iechyd atgenhedlol gwrywaidd yr un mor bwysig ag un menywod ac mae'n chwarae rhan hanfodol o ran ffrwythlondeb.

    Yn anffodus, yn niwylliant y Deyrnas Gyfunol mae ffrwythlondeb dynion yn dal i gael ei anwybyddu neu ei ystyried yn bwnc tabŵ. Er mwyn mynd i'r afael â hyn, mae seren Love Island, Chris Hughes a'i frawd Ben wedi ymuno â'r BBC i greu rhaglen ddogfen sy'n amlygu pwysigrwydd archwilio a deall iechyd a ffrwythlondeb atgenhedlol gwrywaidd.

    Eu gobaith yw y bydd y rhaglen ddogfen yn annog pobl i siarad yn fwy agored am y pynciau hyn gydag eraill, hyrwyddo dysgu am iechyd atgenhedlol gwrywaidd ac annog dynion i geisio cymorth yn gynharach nag y gallent fod wedi'i wneud fel arall: Fi, fy mrawd a'n peli

  • Closure a rhaglenni dogfen byr eraill – Angela Tucker 

    Nid oedd Angela a'i gŵr, Bryan, erioed yn bwriadu creu rhaglen ddogfen hyd ffilm am chwiliad Angela am ei theulu biolegol, ond o'u profiad personol a'r deunydd fideo oedd ganddynt, roeddent yn teimlo y gallai fod yn ddarn addysgol i'r cyhoedd. Darlledwyd Closure ar y gwasanaethau ffrydio digidol Hulu (2014), Netflix (2015-2017) ac Amazon Prime (2016-2020).

    Mae gan Angela hefyd sianel YouTube y mae'n ei defnyddio i lanlwytho rhaglenni dogfen a phodlediadau byr i eirioli dros ei phrofiadau ei hun a phrofiadau pobl fabwysiedig eraill ac amlygu’r profiadau hyn. 

  • Trying – Apple TV

    Cyfres gomedi wreiddiol gan Apple TV yw Trying, a grëwyd gan Andy Wolton (cyfarwyddwr a pherson a fabwysiadwyd). Mae'r gyfres yn dilyn stori Jason a Nikki, cwpl yng nghanol eu 30au sydd wedi bod yn ceisio beichiogi drwy driniaeth ffrwythlondeb. Mae'r gyfres yn dilyn eu taith o 'geisio beichiogi' i ystyried mabwysiadu.

    Mae rhai elfennau o'r gyfres wedi eu creu er adloniant y gwylwyr felly, mae rhai pethau ynglŷn â'r broses yn anghywir, fodd bynnag, mae'r rhaglen yn cynnig persbectif ar ffrwythlondeb, teulu a mabwysiadu sy'n aml yn ysgafn ond eto, yn emosiynol ymwybodol: Trying 

  • Ian Wright: Home Truths – BBC iPlayer

    Yn y rhaglen ddogfen rymus ac emosiynol hon, mae'r cyn-bêl-droediwr, Ian Wright, yn ymchwilio'r effaith y mae cael eu magu mewn cartref lle mae cam-drin seicolegol a thrais yn ei chael ar blant. 

    Yn y DU, profodd 1.6 miliwn o fenywod gam-drin domestig yn 2021, ac yn 90% o’r achosion o gam-drin domestig mae plentyn yn bresennol. Yn ogystal â dod i delerau â'i brofiad ei hun, mae Ian yn ceisio deall yr effaith y gall cam-drin domestig yn ystod plentyndod ei chael ar blant wrth iddynt dyfu a sut y gall effeithio ar pwy fyddant yn oedolion.

    Profodd Ian drais domestig yn ei blentyndod ei hun. Erbyn hyn mae ganddo blant ei hun. Yn ystod y rhaglen ddogfen mae'n siarad â'i frawd am eu profiadau cyffredin yn eu plentyndod, mae'n ailedrych ar ei gartref plentyndod am y tro cyntaf ers hanner can mlynedd ac yna'n teithio ar draws y DU i gwrdd â phobl eraill a brofodd gam-drin domestig yn eu plentyndod. Mae hefyd yn cyfarfod â gweithwyr proffesiynol i siarad am ei drawma ei hun. Mae Ian yn darganfod sut mae pethau wedi newid ers iddo ei fagwraeth yn y 70au, ac mae'n darganfod sut mae plant yn cael eu cefnogi yn y DU heddiw drwy ymweld â'i hen ysgol gynradd ac arsylwi ar fentrau lleol dan arweiniad elusennau.

    Yn rhan olaf y rhaglen ddogfen mae Ian yn ymweld ag elusen sy'n gweithio gyda phobl sydd sy’n wynebu risg o gam-drin rhywun, neu sydd eisoes wedi gwneud hynny ac mae’n cwrdd â dyn sydd ar gwrs i'w helpu i ddeall a newid ei ymddygiad. Mae Ian yn darganfod sut y gall cam-drin ddod yn gylch peryglus a dywed yn deimladwy ei fod bellach yn gallu dechrau maddau i’w fam a gadael y gorffennol y tu cefn iddo. Ar ôl myfyrio, daw i'r casgliad bod "cam-drin yn creu cylch dieflig - mae ei atal yn gyfrifoldeb arnom ni i gyd".

    Yn anffodus, mae llawer o blant, gan gynnwys plant sydd wedi derbyn gofal, wedi gweld / profi trais domestig, camdriniaeth ac esgeulustod ac mae angen i rieni mabwysiadol fod yn dosturiol ac ymwybodol o'r effaith y gall y profiadau hyn ei chael ar blant a theuluoedd. Gallai’r rhaglen hon fod yn sbardun i bobl sydd wedi gweld / profi trais domestig, camdriniaeth ac esgeulustod yn eu plentyndod eu hunain: Ian Wright: Home Truths 

  • Seminar ar ildio a mabwysiadu: deall effaith clwyfau seicolegol cynnar - Paul Sunderland, iCAAD: Cynhadledd Ryngwladol ar Anhwylderau sy’n Gysylltiedig â Bod yn Gaeth, Llundain 2019
    Yn y seminar hwn, mae Paul Sunderland, Cyfarwyddwr Clinigol yn dadbacio trawma cudd ac yn canolbwyntio ar drawma mabwysiadu ar gyfer y triawd mabwysiadu (plentyn, teulu biolegol, teulu mabwysiadol) gan ganolbwyntio'n bennaf ar y plentyn: Seminar ar ildio a mabwysiadu: deall effaith clwyfau seicolegol cynnar
  • Why I’m fighting for change in the care system – ar gael ar YouTube (cynhyrchwyd yn wreiddiol gan BBC Three)
    Yn y rhaglen ddogfen fer hon, mae Jamie yn rhannu ei brofiadau o system gofal y Deyrnas Gyfunol: Why I’m fighting for change in the care system
  • How a child can thrive by five - Molly Wright, TED a Sefydliad Minderoo

    "Beth fyddech chi’n ei ddweud pe bawn i'n dweud wrthych y gallai gêm o bi-bo newid y byd?" hola Molly Wright saith oed, un o’r siaradwyr TED ieuengaf erioed. Gan drafod y ffyrdd a gefnogir gan ymchwil y gall rhieni a gofalwyr gefnogi datblygiad ymennydd iach mewn plant, mae Wright yn tynnu sylw at fanteision chwarae ar ddysgu gydol oes, ymddygiad a llesiant, gan rannu strategaethau effeithiol i helpu pob plentyn i ffynnu erbyn cyrraedd y pump oed. Yn gwmni ar y llwyfan gyda hi mae Ari sy’n flwydd oed a’i dad, Amarjot, sy’n helpu i enghreifftio ei syniadau mawr am wyddoniaeth yr ymennydd. (Cynhyrchwyd y TED Talk hwn mewn cydweithrediad â Sefydliad Minderoo fel offeryn addysgol i rieni a gofalwyr ledled y byd ac fe'i cefnogir gan UNICEF): How every child can thrive by five
  • 15,000 kids and counting – ar gael ar YouTube (cynhyrchwyd yn wreiddiol gan Channel 4)

    Mae'r gyfres ddogfen hon a gynhyrchwyd gan Channel 4 yn 2014 yn dilyn gweithwyr cymdeithasol, gofalwyr maeth, rhieni biolegol a mabwysiadwyr dros ddwy flynedd wrth i benderfyniadau gael eu gwneud a fydd yn effeithio ar ddyfodol y plant dan sylw.

  • In care from the age of six: Finding a family, cyfres 1, pennod 4 ‘Young and Homeless’ gan BBC Three – ar gael ar YouTube (cynhyrchwyd yn wreiddiol gan BBC Three)
     Yn y bennod hon mae Lucy, sy'n 19 oed, yn rhannu ei phrofiadau o ofal ers yn chwech oed a'i chynlluniau i astudio Seicoleg yn y Brifysgol. Cafodd ei maethu i ddechrau a chanfu sefydlogrwydd yn ddiweddarach mewn hostel i ferched yn unig. Mae'r bennod yn tynnu sylw at rai o'r trafferthion a wynebir gan blant sydd angen gofal maeth hirdymor: In care from the age of 6
  • A documentary about adoption - ar gael ar YouTube (cynhyrchwyd yn wreiddiol gan Georgia Cook)
    Yn y rhaglen ddogfen hon, mae pum oedolyn a fabwysiadwyd yn blant (gan gynnwys y cynhyrchydd, Georgia Cook) yn rhannu eu profiadau o ofal maeth a mabwysiadu. Mabwysiadwyd Beverly ar ei phen ei hun; mabwysiadwyd Harry gyda'i chwaer; mabwysiadwyd Georgia gyda'i brawd ac mae Jennifer a Katie yn chwiorydd mabwysiedig nad ydynt yn perthyn yn fiolegol: A Documentary about Adoption

 

Blogiau a Flogiau i Oedolion

  • The Unlikely Dad - Tom Cox

    Mae Tom yn dad mabwysiedig i Kai. Mae’n cynnwys ffotograffau hyfryd, llawer o sylwadau am fabwysiadu, bywyd dad o ddydd i ddydd yn ogystal â rhai postiadau ar y cyd: The Unlikely Dad. Cafodd hefyd ei gyfweld gan Alison Perry, Podlediad Not Another Mummy, Cyfres 4 ar 10 Medi 2019. Ar gael ar yr app podlediad.

     

  • Daddy and Dad - Jamie and Tom
    Mae Daddy and Dad yn flog gan Jamie a Tom sy’n dadi a dad i Lyall a Richard. Mae Jamie a Tom wedi blogio drwy eu proses fabwysiadu a nawr maen nhw’n trafod eu bywydau fel tadau bob dydd. Ceir hefyd adran benodol o’r wefan sydd ar gyfer straeon rhieni o’r gymuned Pobl Lesbiaidd, Hoyw, Deurywiol a Thrawsrywiol: Daddy and Dad

  • Aimee Vlogs - Aimee

    Mae Aimee yn fam fabwysiadol sy'n trafod ei phrofiadau maethu a mabwysiadu dau blentyn yn system y DU. Mae hi'n sôn am y broses fabwysiadu, cysylltu â'r rhieni biolegol a'r diwrnod dathlu a bywyd mam yn gyffredinol.

     

  • You, Me and Lots and Lots of Love - Leon Wenham

    Mae Leon Wenham yn dad mabwysiadol du, hoyw ac yn eiriolwr mabwysiadu. Mae wedi sefydlu grŵp ar-lein ar gyfer tadau sengl, du, hoyw ac yn 2020 ysgrifennodd ei lyfr plant cyntaf, ‘Lots and Lots of Love’. Mae hefyd wedi recordio pennod podlediad gyda Black Boy Joy lle mae'n rhannu'n fanylach ei brofiadau o fabwysiadu a bod yn rhiant. 

  • Mumaduke Designs

    Crëwyd Mumaduke Designs gan fam fabwysiadol tua blwyddyn ar ôl iddi fabwysiadu ei mab. Ar y pryd roedd hi'n ceisio dod o hyd i gerdyn addas ar gyfer cyswllt blwch llythyrau ac yn y pen draw penderfynodd fynd adref i wneud ei cherdyn ei hun. Ers hynny mae hi wedi creu siop sy'n arbenigo mewn eitemau sy'n dathlu mabwysiadu ynghyd â blog a phresenoldeb ar gyfryngau cymdeithasol lle mae'n sôn am ei phrofiadau o fod yn rhiant drwy fabwysiadu. 

  • Rosemary Lucas

    Mae Rosemary Lucas, awdur a mam fabwysiadol, yn defnyddio ei blog a'i phresenoldeb ar gyfryngau cymdeithasol i siarad am ei phrofiadau o fod yn rhiant trwy fabwysiadu.

    Mae llyfr cyntaf Rosemary, The Family Fairies, yn llawn rhigymau plant sy’n esbonio’r broses fabwysiadu mewn ffordd ddifyr a hwylus gyda darluniadau lliwgar ac mae’n dod â’r profiad o fabwysiadu yn fyw.  Mae’r llyfr yn seiliedig ar daith fabwysiadu Rosemary ac yn adrodd hanes mam a thad sydd eisiau cael teulu ac sy’n gofyn am help gan ddwy ‘dylwythen deg deuluol‘, sef dau weithiwr cymdeithasol.  Mae Rosemary yn gobeithio y bydd y llyfr hwn yn un o gyfres o lyfrau a fydd yn helpu plant ac oedolion i ddeall mabwysiadu mewn ffordd gliriach ac yn ennyn diddordeb ehangach mewn mabwysiadu fel llwybr i ddechrau neu ehangu teulu.  

  • Jeena Wilder 

    Mae mam Haitiaidd-Americanaidd, Jenna Wilder, yn dogfennu’r profiad mae hi a’i gŵr, Drue, wedi’i gael fel rhieni i blant mabwysiedig a biolegol. Mae hi'n tynnu sylw at brofiadau eu teulu o briodas rynghiliol, mabwysiadu trawshiliol, addysg gartref, rhianta, rôl ei ffydd (Mormoniaeth) yn ei bywyd ac wrth fod yn fam. 

  • The Adopted Life - Angela Tucker

    A hithau’n Americanes Drawshiliol Fabwysiedig, mae Angela Tucker yn siaradwr cyhoeddus, yn addysgwr, yn fentor ac yn ymgynghorydd. Mae'n defnyddio ei llais, ei phresenoldeb ar gyfryngau cymdeithasol, ei sianel YouTube (sy'n cynnwys rhaglenni dogfen byr a phodlediadau) a’i gwefan i eirioli dros ei phrofiadau ei hun a phrofiadau pobl fabwysiedig eraill ac amlygu’r profiadau hyn. 

    Nid oedd Angela a'i gŵr, Bryan, erioed yn bwriadu creu rhaglen ddogfen hyd ffilm am chwiliad Angela am ei theulu biolegol, ond o'u profiad personol a'r deunydd fideo oedd ganddynt, roeddent yn teimlo y gallai fod yn ddarn addysgol i'r cyhoedd. Darlledwyd Closure ar y gwasanaethau ffrydio digidol Hulu (2014), Netflix (2015-2017) ac Amazon Prime (2016-2020).

  • Blog ar ildio a mabwysiadu: deall effaith clwyfau seicolegol cynnar - Paul Sunderland, iCAAD: Cynhadledd Ryngwladol ar Anhwylderau sy’n Gysylltiedig â Bod yn Gaeth

    Yn y blog hwn, mae Paul Sunderland, Cyfarwyddwr Clinigol yn dadbacio trawma cudd ac yn canolbwyntio ar drawma mabwysiadu ar gyfer y triawd mabwysiadu (plentyn, teulu biolegol, teulu mabwysiadol) gan ganolbwyntio'n bennaf ar y plentyn: Blog ar ildio a mabwysiadu: deall effaith clwyfau seicolegol cynnar

 

Gwefannau Defnyddiol i Oedoli

  • Gwasanaeth Mabwysiadu Cenedlaethol Cymru
    Hyrwyddo a chefnogi arfer mabwysiadu gorau trwy Gymru: Adopt Cymru
    • Website Address
  • Cymdeithas Mabwysiadu a Maethu Prydain
    Sefydliad cenedlaethol yn cynnig gwybodaeth a hyfforddiant: Corambaaf
    • Website Address

  • Adoption UK

    Mae Adoption UK yn elusen sy'n darparu cymorth, cymuned ac eiriolaeth i bawb sy'n magu plant neu'n cefnogi plant nad ydynt yn gallu byw gyda'u rhieni biolegol. Mae hefyd yn rhedeg llinell gymorth y gall darpar fabwysiadwyr ei defnyddio o ddydd Llun i ddydd Gwener, 10am-2.30pm, ac mae ganddynt wybodaeth y gallant ei hanfon ar gais drwy e-bost. 

  • Wedi Mabwysiadu

    Cymorth ar gyfer pobl sydd wedi eu mabwysiadu a’u teuluoedd: After Adoption

    • Website Address
  • Cymdeithas Teuluoedd Newydd

    New Family Social yw’r unig elusen mabwysiadu a maethu ar gyfer pobl LHDT+ yn y DU. Maent yn cefnogi teuluoedd mabwysiadol a maethu sy’n LHDT+ drwy gynnig adnoddau a chyngor.

    Fel asiantaeth aelod o New Family Social mae ein mabwysiadwyr yn cael eu cefnogi gan ein tîm ond hefyd gallant gael gafael ar adnoddu ac arbenigedd New Family Social.

    • Website Address

     

  • Llywodraeth y Du

    Mae adran bwrpasol ar wefan Llywodraeth y DU sy’n cyfeirio’n arbennig at fabwysiadu. Mae’n ymdrin â themâu megis mabwysiadu domestig a thramor, mabwysiadu gan lys rieni a gwybodaeth am yr elfennau cyfreithiol a’r broses asesu.

  • Gwasanaeth Gwybodaeth i Deuluoedd

    Mae gan bob awdurdod lleol yng Nghymru Wasanaeth Gwybodaeth i Deuluoedd (GGiD). Mae GGiD yn cynnig cymorth, cyngor a gwybodaeth ddiduedd am ddim i deuluoedd a gofalwyr am wasanaethau lleol ac amrywiaeth o bynciau teuluol.

    Gallant gynnig gwybodaeth a chymorth fel:

    • Gofal plant, gan gynnwys y Cynnig Gofal Plant 30 awr i Gymru
    • Gweithgareddau, gwasanaethau hamdden a grwpiau i blant a phobl ifanc
    • Grwpiau a gwasanaethau i rieni newydd
    • Gwasanaethau cymorth i deuluoedd
    • Cefnogaeth i blant ag anableddau neu anghenion ychwanegol 
    • Cylchlythyron a bwletinau gwybodaeth rheolaidd
    • Gwybodaeth iechyd a lles

     

    • Atgyfeiriadau at wybodaeth ddefnyddiol a Rhaglenni Llywodraeth Cymru

    Mae GGiD hefyd yn trefnu a rhedeg digwyddiadau a sesiynau am ddim gyda rhieni mewn ysgolion ac yn y gymuned, ac yn cynnig rhaglenni gweithgareddau gwyliau.

    Mae’r manylion cyswllt ar gyfer GGiD eich awdurdod lleol chi ar gael drwy ddewis eich ardal chi o Gymru ar y wefan: Gwasanaeth Gwybodaeth i Deuluoedd

    Ein Gwasanaethau Gwybodaeth i Deuluoedd yw:

    Gwybodaeth am y Cynnig Gofal Plant i Gymru ar gyfer pob un o’n hawdurdodau lleol:

     

     

  • Llywodraeth Cymru

    Mae gan Lywodraeth Cymru adran o'u gwefan sy'n benodol ar gyfer cyngor ar rianta: Rhianta. Rhowch amser iddo. Mae'r safle yn darparu adnoddau, cyfryngau ac astudiaethau achos i gynorthwyo rhieni i 'annog ymddygiad cadarnhaol, magu hyder eich plentyn a chefnogi ei ddatblygiad'. 

  • SNAP Cymru

    Mae SNAP Cymru yn cynnig gwybodaeth, cyngor, hyfforddiant a chymorth i rieni, plant a phobl ifanc sydd ag anghenion addysgol arbennig neu anableddau neu a allai fod felly: SNAP Cymru

  • National Organisation for FASD

    Mae'r National Organisation for FASD yn rhoi cymorth i bobl yr effeithir arnynt gan Anhwylderau Sbectrwm Alcohol y Ffetws (ASAFf), eu teuluoedd a'u cymunedau; ymgyrchoedd i godi ymwybyddiaeth y cyhoedd; ac yn hyrwyddo polisïau ac arferion perthnasol:www.nationalfasd.org.uk

  • FASD Awareness

    Mae FASD Awareness yn sefydliad elusennol sydd â gweledigaeth glir: "Lle mae pawb yn ymwybodol o beryglon defnyddio alcohol yn ystod beichiogrwydd a bod mamau'n cael eu cefnogi i gadw'n iach ac yn gryf yn ystod beichiogrwydd, ac mae unigolion sy'n byw gydag Anhwylderau'r Sbectrwm Alcohol yn y Ffetws (ASAFf/FASD) yn cael eu nodi, eu cydnabod, eu gwerthfawrogi a'u cefnogi":  FASD Awareness

  • FASD UK Alliance
    Mae FASD UK Alliance yn gasgliad o grwpiau ac unigolion o bob rhan o'r Deyrnas Gyfunol sy'n unedig gyda'i gilydd i weld newid cymdeithasol cadarnhaol i'r rhai sydd ag Anhwylderau Sbectrwm Alcohol y Ffetws (ASAFf/FASD): FASD UK Alliance
  • Cymdeithas Feddygol Prydain (gan gynnwys gwybodaeth am adroddiad BMA Alcohol a Beichiogrwydd: Atal a Rheoli Anhwylderau Sbectrwm Alcohol yn y Ffetws)
    Mae Cymdeithas Feddygol Prydain yn cefnogi, yn lobïo ac yn ymgyrchu ar y materion sy'n effeithio ar y proffesiwn meddygol: www.bma.org.uk

    Ym mis Chwefror 2016 cyhoeddodd y British Medical adroddiad wedi'i ddiweddaru ar Alcohol a Beichiogrwydd:  Atal a Rheoli Anhwylderau'r Sbectrwm Alcohol yn y Ffetws Mehefin 2007 (Diweddarwyd 2016): www.bma.org.uk/media/2082/fetal-alcohol-spectrum-disorders-report-feb2016.pdf 

 

Gwybodaeth i oedolion sy'n ddall neu'n rhannol ddall

  • Mabwysiadu yn y Fro, y Cymoedd a Chaerdydd

    Mae gennym brofiad o asesu cyplau sy'n ddall ac yn rhannol ddall ac yn gallu cynnig cyngor a chymorth ar y ffôn neu drwy e-bost. Mae rhai o'n mabwysiadwyr a'n darpar fabwysiadwyr wedi argymell y wybodaeth a chysylltiadau a ganlyn i bobl sydd â diddordeb mewn dysgu mwy am rianta fel rhywun sy'n ddall neu'n rhannol ddall neu sy'n gofalu am blentyn dall neu rannol ddall.

    Os dewch o hyd i ragor o wybodaeth am y pwnc hwn a allai fod yn ddefnyddiol i'n rhieni, anfonwch hi atom os gwelwch yn dda. Rydym bob amser yn ceisio ehangu ein hadnoddau ac wrth ein boddau’n cael argymhelliad da.

  • RNIB Cymru

    RNIB Cymru (Sefydliad Cenedlaethol Brenhinol Pobl Ddall, Cymru) yw sefydliad colli golwg mwyaf Cymru. Mae’r RNIB yn darparu ystod eang o wasanaethau a chymorth i bobl ddall a rhannol ddall yn ogystal ag ymgyrchu dros welliannau i wasanaethau ac atal colledion golwg y gellir eu hosgoi. Gall RNIB Cymru roi cyngor a chymorth ar ofalu am blentyn fel rhiant sydd wedi colli eich golwg, yn ogystal â'ch cysylltu â grwpiau cymorth a digwyddiadau lleol i deuluoedd yn dibynnu ar ble rydych chi'n byw. 
    Dyma fanylion cyswllt yr RNIB: 


    Mae gan yr RNIB grŵp aelodau o'r enw RNIB Connect y gallwch ymuno am ddim: RNIB Connect.

    Ar gyfer gwasanaethau lleol gallwch ddefnyddio Cyfeiriadur Sightline RNIB sy'n gyfeiriadur o sefydliadau i bobl sydd wedi colli eu golwg: RNIB Sightline Directory.

    Yn ôl ein mabwysiadwyr, os cysylltwch yn uniongyrchol â'r RNIB, cewch gymorth a chyngor penodol ar eich cyfer chi a gallant anfon copïau gwybodaeth ar ffurf sain pan fo angen. 

  • Blind Mums Connect 

    Mae Blind Mums Connect yn grŵp sydd wedi'i sefydlu gan famau a thadau sydd â nam ar eu golwg, o bob cwr o'r DU. I gael gwybod mwy gallwch ymweld â: Blind Mums Connect neu gysylltu â nhw ar y cyfryngau cymdeithasol: @blindmums. Cafodd y grŵp hwn ei argymell gan yr RNIB i un o'n mabwysiadwyr.

    Mae Blind Mums Connect wedi cydweithio â’r RNIB i greu fideo o'r enw ‘What is being a blind mum really like?’ Mae'r fideo hwn yn archwilio profiadau tair mam, Madleen, Hetal a Rachel sy'n famau dall. Gallwch ddod o hyd i’r fideo yma: What is being a blind mum really like?

  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  

 

Gwybodaeth i oedolion â ffydd / crefydd / treftadaeth / arferion diwylliannol

  • Ffydd, Treftadaeth ac Arferion Diwylliannol

    Mae ffydd, arferion diwylliannol, crefydd, treftadaeth, hunaniaeth, hil a diwylliant yn gydrannau bywyd a hunaniaeth person ac rydym yn annog pobl i rannu’r rhain gyda ni wrth iddynt gymryd rhan yn y broses fabwysiadu. 

    Rydym yn gynhwysol ac nid ydym yn gwahaniaethu yn seiliedig ar ethnigrwydd, oedran, anabledd, ffydd, rhywioldeb, hunaniaeth rhywedd neu statws perthynas. Mae ein tîm yn cymryd cyfrifoldeb i ymgysylltu'n barhaus â hiliaeth, gwahaniaethu (o unrhyw fath), arferion diwylliannol, traddodiadau a ffydd a'n herio ein hunain yn barhaus i ddysgu rhagor amdanynt. 

    Rydym yn addo parhau i amlygu a dathlu pob math o deuluoedd a pharhau i fynd ati i ddysgu rhagor am ddiwylliannau a hunaniaethau ac i herio ein hunain i sicrhau ein bod yn wrth-hiliol ac yn anwahaniaethol ym mhopeth a wnawn. Rydym wedi addo gyda Dim Hiliaeth Cymru i gefnogi ymagwedd dim goddefgarwch at hiliaeth yng Nghymru.  

    Rydym bob amser yn ceisio ehangu ein hadnoddau felly, os ydych yn gwybod am unrhyw adnoddau defnyddiol y gellid eu cynnwys yn yr adran hon, cysylltwch â ni.


 

Cristnogaeth

  • Home For Good 
    Elusen sy’n sensitif i ffydd yn y DU yw Home for Good ac mae’n ymgyrchu dros gynyddu ymwybyddiaeth o fabwysiadu a maethu o fewn y gymuned Gristnogol. Mae Home for Good yn gweithio o fewn cwmpas eang mabwysiadu a maethu ac o fewn y gymuned Gristnogol i amlygu maethu a mabwysiadu yn y DU o safbwynt Cristnogol. Maent hefyd yn cymryd rhan yn y Grŵp Llywio Mabwysiadu Cenedlaethol (Lloegr).

    Mae Home for Good yn cydlynu rhwydwaith o weithwyr ardal, mabwysiadwyr, gofalwyr maeth a gweithwyr proffesiynol er mwyn darparu rhwydwaith i gefnogi rhieni, teuluoedd, gofalwyr maeth, gweithwyr proffesiynol a’r rhai sy’n edrych ar fabwysiadu a maethu.

    Maent yn gweithio gydag eglwysi a sefydliadau lleol er mwyn codi ymwybyddiaeth o fabwysiadu a maethu o fewn y gymuned Gristnogol ehangach. Mae Home for Good yn annog eglwysi a sefydliadau i gynnal ‘Sul Mabwysiadu’ er mwyn codi ymwybyddiaeth ac maent hefyd yn cynnal cynhadledd a leolir yn ganolog unwaith y flwyddyn i fabwysiadwyr a gofalwyr maeth.

    Mae Krish Kandiah, Cadeirydd y Bwrdd Arwain ar Fabwysiadu a Gwarchodaeth Arbennig (Lloegr) a sylfaenydd a Phrif Swyddog Gweithredol blaenorol Home for Good hefyd yn awdur ‘Home for Good’, sef llyfr sy’n siarad am fabwysiadu o’i brofiad personol ei hun.

 

Islam

  • Fy Nheulu Mabwysiadu / Fy Nheulu Maeth 

    Mae Fy Nheulu Mabwysiadu / Fy Nheulu Maeth yn sefydliad annibynnol sy’n sensitif i ffydd, sy’n gweithio o fewn cwmpas eang mabwysiadu a maethu ac o fewn y gymuned Fwslimaidd i amlygu maethu a mabwysiadu yn y DU o safbwynt Islamaidd.  

    Arweiniodd Shadim Hussain y Prosiect Maethu Mwslimaidd ar ran Mercy Mission yn 2017. Arweiniodd llwyddiant y prosiect hwn Shadim i ddod yn Brif Swyddog Gweithredol Fy Nheulu Mabwysiadu/ Fy Nheulu Maeth. Mae Shadim hefyd yn rhan o’r Grŵp Llywio Mabwysiadu Cenedlaethol (Lloegr) ac yn gynghorydd Ymddiriedolaeth Sefydledig Bradford.

    Mae’r sefydliad yn darparu cymorth a chymhwysedd diwylliannol i bob mabwysiadwr, gofalwr maeth a gweithiwr proffesiynol sy’n ymwneud a gofalu am blant Mwslimaidd a phlant o dreftadaeth Fwslimaidd yn y DU.  Maent yn darparu hyfforddiant, adnoddau, gweithdai, gweminarau a recriwtio yn y ddau sector ac maent wedi datblygu grŵp cynghori o Shaikh, gweithwyr proffesiynol, gofalwyr maeth a mabwysiadwyr  sy’n ffurfio rhwydwaith i ddarparu cymorth a chyngor wedi’u teilwra.

    Maent hefyd yn ymestyn cyfleoedd i’r gymuned Fwslimaidd ehangach ymgysylltu â maethu a mabwysiadu gan gynnwys mentrau fel: ‘Dydd Gwener Maethu’ (mewn partneriaeth â thua dau gant o Fosgiau) a ‘Blychau Ramadan’ a ddarperir i blant Mwslimaidd a threftadaeth Fwslimaidd sy’n byw mewn gofal ledled y DU. 

    Cymerodd Shadim Hussain ran mewn darllediad gyda Sheikh Dr Sajid Umar a mabwysiadwr, Sagheer i drafod maethu a mabwysiadu yn y DU a safbwynt Islamaidd: Fostering - A Forgotten Sunnah

     

 

 

Llyfrau i Blant a Phobl Ifanc

Byddem yn annog oedolion i ddarllen y straeon hyn cyn eu rhannu â'u plant oherwydd natur sensitif y pynciau a drafodwyd. Efallai na fydd y cynnwys yn addas ar gyfer pob plentyn ac felly dylid ystyried pob llyfr yn seiliedig ar allu emosiynol, profiadau bywyd a dealltwriaeth/gallu'r plentyn unigol i ymdopi â'r pynciau sensitif a drafodir. Yn aml, mae angen cynllunio gofalus ar gyfer plant mabwysiadol. 

  • The Story of Tracy Breaker (a’r gyfres ddilynol) - Jacqueline Wilson

    Mae’r gyfres The Story of Tracey Beaker gan yr awdur llyfrau plant Jacqueline Wilson yn archwilio bywyd Tracy a grŵp o blant sy'n aros am deuluoedd parhaol a theuluoedd maeth. Mae'r rhan fwyaf o blant bellach yn mynd i ofal maeth yn lle cartrefi preswyl; fodd bynnag, mae'r rhaglen yn archwilio realiti profiadau plant wrth ddod i ddeall eu profiadau bywyd cynnar ac ymdopi â bywyd mewn gofal. Yn aml mae’r gyfres yn egluro emosiynau cymhleth plant mewn gofal, yr ymddygiad sy’n deillio o hynny a’r ysfa am berthyn a theulu.

    Mae The Story of Tracy Beaker yn rhan o gyfres pum llyfr:

    • The Story of Tracy Beaker (1991)
    • The Dare Game (2000)
    • Starring Tracy Beaker (2006)
    • My Mum Tracy Beaker (2018)
    • We are the Beaker Girls (2019)

    Byddem yn annog oedolion i ddarllen/wylio’r straeon hyn cyn eu rhannu â'u plant oherwydd natur sensitif y pynciau a drafodir. Efallai na fydd y cynnwys yn addas ar gyfer pob plentyn ac efallai y bydd angen cynllunio gofalus. Mae'r llyfr ar gyfer darllenwyr 10+ oed ond, fel llawer o lyfrau eraill gan Jacqueline Wilson, dylai'r oedran fod yn ddibynnol bob amser ar allu emosiynol plentyn a’i ddealltwriaeth o'r pynciau sensitif dan sylw.

    Mae’r gyfres The Story of Tracy Beaker ar gael ar ffurf llyfrau. Mae'r BBC hefyd wedi addasu 'The Story of Tracy Beaker' yn gyfres deledu sydd ar gael i'w ffrydio ar BBC iPlayer. Creodd y BBC gyfres ddeilliedig hefyd, 'Tracy Beaker Returns' lle'r oedd Tracy yn dod yn weithiwr gofal cynorthwyol yn y cartref y cafodd ei magu ynddo. Mae hon hefyd ar gael i'w ffrydio ar BBC iPlayer.

  • Gus Becomes a Big Brother – Heather S. Lonczak, PhD

    Mae'r stori hon yn dilyn stori Gus am ddod yn frawd trwy fabwysiadu. Mae'r stori'n dechrau gyda Gus yn dechrau deall sut beth fydd bod yn frawd. Mae gan Gus lawer o deimladau a chwestiynau am ddod yn frawd ac mae ei rieni a’r gweithiwr cymdeithasol yn ei gefnogi drwy gydol y llyfr i ddysgu a thyfu. Tua diwedd y llyfr mae brawd newydd Gus, Pacco, yn dod i fyw gyda nhw ac mae gan Gus lawer o deimladau a chwestiynau newydd y mae'r teulu'n mynd ati i’w hateb wrth i'r teulu ddechrau dod yn glos.

  • Collecting the Diamonds - Sian Booth a Siobian Rhodes

    Mae Collecting the Diamonds yn llyfr hyfryd, a grëwyd gan ddwy chwaer a fabwysiadwyd, Sian a Siobian. Mae'r stori'n dilyn Nua a'i rhieni mabwysiadol, Toni a Jordan wrth iddynt ddod ar draws rhai o'r heriau nodweddiadol sy'n gysylltiedig â phlant sydd wedi profi trawma.

    Mae'r llyfr yn annog plant a'u gofalwyr i groesawu'r cysyniad o gofio adegau arbennig.  Mae'r 'diemwntau' hyn yn adegau arbennig y maent wedi'u rhannu gyda'i gilydd fel teulu, y gallant gofio amdanynt i annog eu hunain drwy unrhyw heriau newydd y gallant eu hwynebu. 

    Mae fersiwn wedi'i hanimeiddio o'r llyfr ar gael ar YouTube: Collecting the Diamonds

  • Meesha Makes Friend - Tom Percival 
    Mae Meesha Makes Friends yn llyfr hyfryd, annwyl a llawn darluniau sy'n dilyn stori Meesha, plentyn creadigol sy'n ei chael hi'n anodd gwneud ffrindiau. Mae'r llyfr yn berffaith ar gyfer helpu plant gyda sefyllfaoedd cymdeithasol a datblygu perthnasau cadarnhaol ag eraill. 
  • Daddy, Papa and Me / Mommy, Mama and Me - Lesléa Newman
    Mae'r ddau lyfr byrddau odli hyn â darluniau hyfryd yn dilyn plentyn bach wrth dreulio'r diwrnod gyda'i rieni. Mae'r llyfrau hyn yn amlygu normalrwydd bywyd teuluol mewn ffordd hwyliog a diddorol i blant ifanc. 
  • Two Dads / Two Mums – Carolyn Roberson
    Mae'r ddau lyfr hyn yn dilyn meddyliau personol plentyn gyda rhieni LHDT+. Mae'r llyfrau'n archwilio bywyd pob dydd i blentyn ac yn amlygu normalrwydd bywyd teuluol mewn ffordd hwyliog a diddorol i blant. 
  • Two Mums and a Menagerie – Carolyn Robertson
    Mae'r stori odli hon yn dilyn bywydau teulu wrth iddynt barhau i dyfu ar ôl mabwysiadu am y tro cyntaf. Mae'r stori'n ymdrin â chael eich mabwysiadu, ennill brawd neu chwaer drwy fabwysiadu, mabwysiadu anifeiliaid anwes a symud i dŷ newydd.
  • The Teazlers’ Baby Bunny – Susan Bagnall

    Mae ‘Teazlers’ Baby Bunny’ yn adrodd hanes y paratoi a’r cyfnod sy’n arwain at 'Baby Bunny’ yn cyrraedd teulu Teazler. Nod y llyfr yw cyfarwyddo plant â syniad mabwysiadu. Daw’r llyfr â chanllaw defnyddiol i rieni, sy’n egluro sut mae defnyddio’r llyfr i agor sgwrs am fabwysiadu. Mae’r llyfr ar gyfer plant dwy oed a hŷn.

  • The Most Precious Present in the World - Becky Edwards

    Yn ‘The Most Precious Present in the World’, mae Mia, merch wedi ei mabwysiadu, ar goll ac yn drist oherwydd nad ydy hi'n edrych fel ei mam na'i thad. Gydol y llyfr, mae mam Mia'n egluro wrthi fod ei mam a’i thad biolegol wedi rhoi rhoddion iddi sy'n gwneud iddi edrych fel nhw, a’u bod wedi rhoi anrheg orau'r byd i'r rhieni mabwysiedig, sef hi. Mae’r llyfr hwn yn wych i’w ddarllen gyda phlant a chychwyn trafodaethau ynghylch hunaniaeth. Gall hefyd helpu plant i deimlo sicrwydd y cânt siarad am stori eu bywyd, bod cariad atynt a diogelwch iddynt yn eu teulu newydd.  

  • A Safe Place for Rufus - Jill Seeney

    Mae Rufus y gath yn symud at deulu newydd ac mae’n dysgu sut mae goresgyn ei ofnau a dysgu bod ei gartref newydd yn ddiogel a pharhaol a bod ei deulu newydd yn ei garu. Mae’r llyfr hwn yn helpu i sicrhau plant ei bod yn iawn iddynt gael newid yn anodd ac mae’n eu helpu i ddarganfod y gallan nhw, fel Rufus, ganfod ffyrdd o gael gwared ar eu hofnau a theimlo’n ddiogel. Daw’r llyfr â chanllaw defnyddiol i rieni, sy’n egluro sut mae defnyddio’r llyfr i agor sgwrs am fabwysiadu a theimlo’n ddiogel. Mae’r llyfr ar gyfer plant tair oed a hŷn.

  • Nutmeg Gets Adopted – Judith Foxon

    Hanes Nutmeg, gwiwer fechan a’i theulu, ydy Nutmeg Gets Adopted. Dydy teulu geni Nutmeg ddim yn gallu gofalu amdano fe a’i frodyr a chwiorydd, felly mae’n rhaid i Beth y mochyn daear ddod o hyd i deulu newydd iddyn nhw; yn gyntaf, teulu maeth ac wedyn teulu am byth. Mae’r llyfr yn adnodd gwych i gychwyn siarad â phlant am eu stori bywyd. Rhydd y llyfr hwn gyfle i’r plentyn holi pam y bu rhaid iddo adael ei gartref a gofyn unrhyw gwestiynau sydd ganddo ynghylch pam y digwyddodd hyn a helpu iddo drafod ei deimladau am ei fabwysiadu. Daw’r llyfr gyda chanllaw, sy’n egluro sut mae defnyddio’r llyfr i agor sgwrs am fabwysiadu. Mae’r llyfr yn ddelfrydol ar gyfer plant sy’n aros am deulu mabwysiedig, neu sydd newydd gael eu lleoli. Mae’r llyfr yn rhan o gyfres o lyfrau sydd wedi helpu plant wedi eu mabwysiadu i ddeall gwahanol destunau a allai effeithio arnynt.

  • Chester and Daisy Move On - Angela Lidster

    Mae Chester a Daisy yn byw gyda’u teulu o eirth geni, ond pan fo pethau’n dechrau mynd o chwith, mae’n rhaid iddynt symud i fyw gyda theulu newydd. Mae’r stori’n egluro i blant na all rhieni geni edrych ar ôl eu heirth bach weithiau a dyna pam y cânt eu rhoi gyda theulu newydd. Mae’r llyfr yn ddefnyddiol i helpu i egluro wrth blant eu taith tua byw gyda’u teulu newydd. Mae’r llyfr yn trafod meddyliau a theimladau ac yn edrych ar gysylltiad blwch llythyrau. 

  • And Tango Makes Three – Justin Richardson a Peter Parnell

    Mae ‘And Tango Makes Three’ yn trafod rhieni un rhyw a mabwysiadu. Mae Roy a Silo, dau bengwin gwryw, yn gweld yr holl bengwiniaid heterorywiol yn cael babis ac maen nhw hefyd eisiau cychwyn eu teulu eu hunain. Daw’r ceidwad ag wy iddyn nhw, iddynt gael eu babi eu hunain.

  • The Family Faries - Rosemary Lucas

    Mae’r Family Fairies yn llyfr odlau i blant a ysgrifennwyd gan un o’n mabwysiadwyr, Rosemary Lucas. Mae’r llyfr yn seiliedig ar siwrne mabwysiadu Rosemary ac yn adrodd hanes mam a dad sydd eisiau cael teulu ac sy’n gofyn am help dau ‘dylwyth teg teuluoedd’ sef dau weithiwr cymdeithasol.  

    Mae llyfr cyntaf Rosemary yn un o’r straeon y mae hi wedi ei chreu ar gyfer ei phlant mabwysiadol ei hun i esbonio sut cafodd eu teulu ei ffurfio.  Mae’r llyfr yn esbonio’r broses fabwysiadu mewn ffordd hwyliog a hygyrch gyda darluniadau lliwgar.

    Mae Rosemary yn gobeithio y bydd y llyfr hwn yn un o gyfres o lyfrau a fydd yn helpu plant ac oedolion i ddeall mabwysiadu mewn ffordd gliriach ac yn ennyn diddordeb ehangach mewn mabwysiadu fel llwybr i ddechrau neu ymestyn teulu.  

    Mae The Family Fairies wedi’i gyhoeddi gan yr awdur ac mae ar gael ar-lein. 

  • Y Boced Wag - Eurgain Haf
    Y Boced Wag gan Eurgain Haf yw’r llyfr gwreiddiol Cymraeg cyntaf i blant am fabwysiadu.  
    Ysbrydolwyd Eurgain, sy’n fam sydd wedi mabwysiadu ei hun, i greu’r stori ar ôl i’w mab ddod adref o’r ysgol feithrin gyda llun o gangarŵ oedd yn edrych yn drist.  Gofynnodd iddo pam ei fod e’n credu bod y cangarŵ yn drist.  Atebodd, “oherwydd bod ei god e’n wag.”  Dywedodd Eurgain wrtho y bydden nhw’n dod o hyd i ffordd o roi gwên ar ei wyneb, a gyda’i gilydd fe lunion nhw’r stori.  
    Mae Y Boced Wag (The Empty Pouch) yn dilyn stori Cadi’r Cangarŵ wrth iddi fynd i chwilio am hapusrwydd, a llenwi ei chod neu boced.   Mae Cadi’n mynd ar antur fawr ac yn cyfarfod â llawer o anifeiliaid eraill ar hyd y ffordd sydd am ei helpu.  Mae’n syrthio i gysgu o dan goeden, dim ond i ddeffro y bore wedyn i ddarganfod bod cangarŵ o fabi wedi dringo i mewn i’w phoced am gysgod a chynhesrwydd, ac mae ei dymuniad wedi’i wireddu. 
    Mae Eurgain yn defnyddio’r stori i esbonio i’w mab beth yw ystyr mabwysiadu, ac i egluro’r bwlch y mae e wedi’i lenwi yn eu teulu, a’r hapusrwydd y mae e wedi ei greu ynddyn nhw.   Mae’n gobeithio y bydd cyhoeddi’r stori yn fodd o esbonio hunaniaeth fabwysiadol mewn ffordd syml i blant.  

    Cyhoeddir Y Boced Wag gan Y Lolfa ac mae ar gael mewn siopau llyfrau Cymraeg ac ar-lein. 

  • The Blanket Bears – Samuel Langley-Swain
    Mae The Blanket Bears yn dilyn hanes dwy arth fach y mae arnyn nhw angen teulu am byth. Mae’r stori yn dilyn eu taith o adael eu cartref gwreiddiol gyda’r gweithiwr cymdeithasol i fyw mewn gofal maeth ac, yn y diwedd, gwrdd â’u teulu am byth a symud i fyw gyda nhw. Mae’r stori yn archwilio’r perthnasoedd sydd rhwng yr eirth a’r holl bobl hyn ynghyd ag archwilio emosiynau tuag at newid. Mae hwn yn llyfr hyfryd, a ddefnyddir yn aml i baratoi plant cyn iddyn nhw cwrdd â’u teulu mabwysiadol. Mae hefyd yn ffordd wych o siarad am stori bywyd â phlant a’u galluogi i ofyn cwestiynau am eu stori bywyd gan gynnwys cyfnod gyda rhieni maeth. 
  • The Day of Your Arrival – Dolores Brown a Reza Dalvand 
    Mae The Day of Your Arrival yn llyfr gyda darluniau hyfryd sy'n esbonio wrth blant am y broses yr aeth eu rhieni mabwysiadol drwyddi a’r gwaith paratoi a wnaed ganddynt cyn cwrdd â nhw. Mae'n atgoffa teuluoedd eu bod wedi cael profiadau bywyd gwahanol cyn dod yn deuluoedd am byth ac mae’n rhoi sicrwydd i’r plentyn ei fod yn ddiogel ac yn cael ei garu.
  •  The Kites Tale – Molly Ashton

    Yn ei llyfr plant newydd, The Kites Tale, mae’r awdur Molly Ashton yn archwilio mabwysiadu o safbwynt plentyn biolegol. Mae'r stori'n dilyn stori dau blentyn, Archie sy'n hiraethu am gael chwaer, a Posy sydd angen cartref am byth. Mae'r stori'n egluro i blant rolau gweithwyr cymdeithasol, gofalwyr maeth a phaneli mabwysiadu a rhai o'r materion anoddach sydd ynghlwm â mabwysiadu megis ymddygiad heriol a chyswllt â'r teulu biolegol. Mae'r stori'n dangos realiti gonest mabwysiadu yn ei holl gymhlethdodau, yn enwedig i blant sydd eisoes yn byw yng nghartref y teulu.  

 

Ffilmiau a Chyfresi ar gyfer Plant a Phobl Ifanc

Byddem yn annog oedolion i ddarllen y straeon hyn cyn eu rhannu â'u plant oherwydd natur sensitif y pynciau a drafodir. Efallai na fydd y cynnwys yn addas ar gyfer pob plentyn ac felly dylid ystyried pob llyfr yn seiliedig ar allu emosiynol, profiadau bywyd a dealltwriaeth/gallu'r plentyn unigol i ymdopi â'r pynciau sensitif a drafodir. Yn aml, mae angen cynllunio gofalus ar gyfer plant mabwysiadol. 

  • Goodnight Mr Tom - Carlton Television
    Ar sail y llyfr arobryn o 1981 gan Michelle Magorian, wedi ei osod yn ystod yr Ail Ryfel Byd, hanes Willie Beech a Tom Oakley yn dod i arfer gyda byw ynghyd ydy ‘Goodnight Mr Tom’. Caiff Willie ei anfon o Lundain yn ystod y Blitz. Mae’r stori’n amlygu’r addasiadau sy’n rhaid i oedolion a phlant eu gwneud wrth fyw ynghyd, a’r cysylltiadau a all ffurfio. Yn ystod y ffilm, cofia Willie ei amser gyda’i fam ac mae’r ffilm yn trafod ei brofiadau plentyndod, yn cynnwys gwahanu ac esgeulustod, yn ogystal â phrofiad Tom o gael plentyn newydd yn ei fywyd.
    Gellir defnyddio’r ffilm i gychwyn sgwrs am fabwysiadu, teuluoedd biolegol, trawma, esgeulustod, gwahanu, hunaniaeth, profiadau bywyd cynnar a sgwrs am fywyd teulu gyda’i gilydd.  
  • Inside Out - Pixar
    Pan gafodd Riley ei symud oddi ar ei bywyd yn y Gorllewin canol ac i San Francisco oherwydd swydd newydd ei thad, mae teimladau Riley: Hwyl, Ofn, Dicter, Diflastod a Thristwch, yn cael eu drysu. Mae teimladau Riley yn byw yn ‘Y Pencadlys’ (ym meddwl Riley). Er bod Hwyl, prif deimlad Riley yn ceisio cadw pethau’n gadarnhaol, mae’r teimladau eraill yn dadlau sut i lywio orau yn ei hamgylchedd newydd. Mae’r ffilm hefyd yn edrych ar yr oedolion o’i chwmpas a sut y mae eu teimladau yn arwain eu hymddygiad a’i gweithrediadau. Dyma ffilm wych i annog trafodaeth o amgylch teimladau a newid.

  • Matilda - TriStar Pictures / Jersey Films

    Mathilda yw stori merch sy’n dioddef esgeulustod emosiynol a chorfforol ynghyd â cham-drin geiriol gan ei theulu biolegol. Mae Mathilda yn cwrdd â chymeriadau drwy gydol y stori sy’n ei helpu i ddeall y byd o’i chwmpas. Mae’r stori hefyd yn trafod Miss Honey, athrawes Mathilda a’i pherthynas â’i modryb ar ôl iddi golli ei thad. Gall y ffilm hon annog trafodaethau am rhai o’r rhesymau pam y mae plant yn cael eu rhoi i’w mabwysiadu, eu profiadau negyddol yn gynnar yn eu bywyd a sut y mae’n bosibl i dy orffennol beidio ag effeithio ar dy ddyfodol.

  • The Story of Tracy Beaker – BBC iPlayer 

    Mae cyfres lawn 'The Story of Tracy Beaker' nawr ar gael i'w ffrydio ar BBC iPlayer. Mae'r gyfres yn archwilio bywyd grŵp o blant sy'n aros am deuluoedd am byth a theuluoedd maeth. Mae'r gyfres ddilynol, 'Tracy Beaker Returns', hefyd ar gael. Yn y gyfres hon, daeth Tracy yn weithiwr gofal cynorthwyol yn y cartref lle magwyd hi. 

    Mae'r rhan fwyaf o blant bellach yn mynd i ofal maeth yn lle cartrefi preswyl; fodd bynnag, mae'r rhaglen yn archwilio realiti profiadau plant wrth ddod i ddeall eu profiadau bywyd cynnar ac ymdopi â bywyd mewn gofal. Yn aml mae’r gyfres yn egluro emosiynau cymhleth plant mewn gofal a’r ymddygiad sy’n deillio o hynny a’r ysfa am berthyn a theulu. 

  • Dustbin Baby – BBC iPlayer
    Mae Dustbin Baby a ysgrifennwyd gan yr awdur plant Jacqueline Wilson yn dilyn stori April, merch 14 oed, a adawyd gan ei mam adeg ei geni. Mae'r stori'n canolbwyntio ar ben-blwydd April yn bedair ar ddeg oed. Ar ôl ffrae gyda'i mam faeth, Marion, mae April yn penderfynu ar fyrfyfyr i ymchwilio i hanes ei bywyd trwy ymweld eto â’r lleoedd a'r bobl sydd wedi bod yn arwyddocaol yn ei bywyd. Mae'n dechrau trwy ymweld â'i gofalwr maeth, sy'n ei harwain at gofio ei lleoliad mabwysiadol (a ddaeth i ddiweddglo trasig) a'i blynyddoedd dilynol yn byw mewn gofal, gan gynnwys byw gyda sawl gofalwr maeth ac mewn cartrefi/ysgolion preswyl. Y lle olaf y mae April yn archwilio yw man ei geni, rhyw lôn gefn y tu ôl i pizzeria, ac mae hyn yn ei harwain i gwrdd â'r dyn a ddaeth ar ei thraws yn y Bin Sbwriel bedair blynedd ar ddeg ynghynt. Mae naratif deuol yn datblygu trwy gydol y stori wrth i Marion hefyd archwilio ei phrofiadau a'i theimladau ei hun fel rhiant maeth trwy gydol y dydd wrth iddi geisio dod o hyd i April. 
    Mae'r stori'n deimladwy iawn i blant ac oedolion fel ei gilydd gan ei bod yn dadbacio profiadau o ofal, gan archwilio hanes bywyd a heriau a llawenydd perthnasoedd ar hyd y ffordd.  
    Byddem yn annog oedolion i ddarllen/gwylio’r straeon hyn cyn eu rhannu â'u plant oherwydd natur sensitif y pynciau a drafodir. Efallai na fydd y cynnwys yn addas ar gyfer pob plentyn ac efallai y bydd angen cynllunio gofalus. Mae'r llyfr ar gyfer darllenwyr 10+ oed ond, fel llawer o lyfrau eraill gan Jacqueline Wilson, dylai'r oedran fod yn ddibynnol bob amser ar allu emosiynol plentyn a’i ddealltwriaeth o'r pynciau sensitif dan sylw. 
    Mae Dustbin Baby ar gael fel llyfr a gwnaeth y BBC addasiad ffilm o'r llyfr yn 2008 sydd i'w weld ar BBC iPlayer. 
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •